မဖိတ္ေခၚဘဲ အိပ္မက္ထဲေရာက္လာၿပီး အသက္ဝိဥာဥ္ႏုတ္သြားတတ္သူ အမ်ိဳးသမီး

iStockphoto

၁၉၇၅ ခုႏွစ္ေလာက္တုန္းကေန အစျပဳခဲ့ပါတယ္။ လာအိုမွာ ႏုိင္ငံရဲ႕အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။ အုပ္ခ်ဳပ္မႈစနစ္အဟာင္းကို ေထာက္ခံသူမ်ားဟာ ကြန္ျမဴနစ္စနစ္သို႔ ေျပာင္းလဲခ်င္သူမ်ားရဲ႕ဖိႏွိပ္ျခင္းဒဏ္ကို ျပည္တြင္းစစ္မွာ ခုခံတိုက္ခိုက္ခဲ့ရပါတယ္။

iStockphoto

လာအိုမွာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုေပါင္းမ်ားစြာရွိတဲ့အနက္ Hmong လူမ်ိဳးတို႔ဟာလည္း ေခတ္ေဟာင္းစနစ္မပေပ်ာက္ေရးအတြက္ တစ္ဖက္တစ္လမ္းမွ ကူညီတုိက္ခိုက္ေပးခဲ့ၾကပါတယ္။ ေတာေတာင္ေရေျမ သဘာဝတရားေတြ၊ တိရိစၦာန္ေလးေတြကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ကာ နတ္ကိုးကြယ္တဲ့ Hmong လူမ်ိဳးစုဟာ ဓေလ့ထံုးတမ္းဆိုင္ရာေတြ သိပ္ကိုအေလးထားသူေတြပါ။ Hmong လူမ်ိဳးစုကို မ်က္လံုးထဲျမင္ေအာင္ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အေမရိကရဲ႕ ကေနဦးလူမ်ိဳးစုျဖစ္တဲ့ အင္ဒီးယန္းလူမ်ိဳးစုနဲ႔ သိပ္ကိုဆင္ပါတယ္။

ယခင္ရွိၿပီးသား အုပ္ခ်ဳပ္မႈစနစ္ကို ေထာက္ခံကာ ကြန္ျမဴနစ္ေတြကို တိုက္ထုတ္ခဲ့ေပမယ့္ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ ကြန္ျမဴနစ္စနစ္ကို ေထာက္ခံတဲ့ဘက္မွ အသာစီးရသြားခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စနစ္ေဟာင္းကိုသာ ေထာက္ခံၿပီး ကြန္ျမဴနစ္စနစ္ကို လက္မခံခဲ့တဲ့ Hmong လူမ်ိဳးစုတို႔ကို ကြန္ျမဴနစ္လူအုပ္စုမွ အဓိကပစ္မွတ္ထားကာ စတင္သုတ္သင္ရွင္းလင္းပါေတာ့တယ္။ လူေပါင္း (၁) ေသာင္းေက်ာ္ေလာက္ သုတ္သင္ရွင္းလင္းခံခဲ့ရတယ္လို႔ ခန္႔မွန္းရၿပီး လြတ္ေျမာက္သူလူတစ္စုကေတာ့ ယိုးဒယားနဲ႔ အေမရိကသို႕ စစ္ေဘးေရွာင္ဒုကၡသည္ေတြျဖစ္သြားခဲ့ပါတယ္။

အေမရိကမွာ Hmong လူမ်ိဳးစုက လူေပါင္း (၃၅,၀၀၀) ေလာက္ စစ္ေဘးေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ားအျဖစ္သြားေရာက္ေနထုိင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြျဖစ္တဲ့ ခ်ီကာဂို၊ စခရာမန္တိုနဲ႔ မီလ္ဝါကီတို႔ကေတာ့ Hmong လူမ်ိဳးေတြကို အဓိကလက္ခံခဲ့တဲ့ အေမရိကႏိုင္ငံကၿမိဳ႕ေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။

နဂိုကတည္းကိုက ေတာေတာင္ထဲမွာေနၿပီး ထံုးတမ္းအစဥ္အလာေတြႀကီးၾကသူေတြမို႔ အဂၤလိပ္စကားကိုလည္း တစ္လံုးတစ္ေလမွေတာင္ မေျပာတတ္၊ နားမလည္ၾကပါဘူး။ ဒီအျပင္ သဘာဝတရားႀကီးကိုေစာင့္ေရွာက္ရတဲ့ ႀကီးက်ယ္ျမင့္ျမတ္သူေတြလို႔ ခံယူထားတဲ့ Hmong ေတြဟာ သူမ်ားႏုိင္ငံမွာ ဒုကၡသည္အျဖစ္ေနရတဲ့အေပၚ သိမ္ငယ္စိတ္လည္းဝင္ခဲ့ၾကပါတယ္။

READ
လူေတြရဲ႕သြားေတြလို ပါးစပ္ထဲသြားေတြအစီအရီေပါက္ေနတဲ့ ထူးထူးဆန္းဆန္းငါး
iStockphoto

ကိုယ္တစ္သက္လံုးေနလာခဲ့တဲ့ အိမ္ကိုျဖစ္ခ်င္ရာျဖစ္ပစ္ထားခဲ့ရၿပီး ထားခဲ့တဲ့အတြက္ အရမ္းကို ဝမ္းနည္းေနခဲ့ရပါတယ္။ အစဥ္မျပတ္လုပ္လာတဲ့ထံုးတမ္းအစဥ္အလာေတြကိုလည္း သူမ်ားႏိုင္ငံမွာေရာက္ေနတဲ့အတြက္ လုပ္ေဆာင္လို႔မရေတာ့ပါဘူး။ ေနာက္ၿပီး ေနသားက်ေနတဲ့ဘဝႀကီးကေန ရုတ္ခ်ည္းဆိုသလို အျခားေနရာမွာ မကၽြမ္းက်င္တဲ့ ဘာသာစကား၊ အလုပ္ေနရာစသည္ျဖင့္ အကုန္လံုး တစ္ကေနျပန္စရမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ေယာက္်ားသားမ်ားဟာ စိုးရိမ္ပူပန္ေနၾကရပါတယ္။

“အရပ္ရွည္ရွည္၊ အသားျဖဴဆုတ္ဆုတ္နဲ႔ ေဒါသထြက္ေနဟန္တူတဲ့ အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ အိပ္မက္ထဲကို ေရာက္လာတယ္။ ပက္လက္လွန္အိပ္ေနတာကို ရင္ဘတ္ေပၚ တက္ထြထိုင္ၿပီး ဖိထားတာမ်ား။ ေအာ္ေတာ့လည္းအသံမထြက္၊ ေဘးေစာင္းေတာ့လည္း လႈပ္လို႔မရဘူး။ ဖိထားလိုက္တာမ်ား အသက္ရႈလို႔ ဘယ္လိုမွမရဘူး။ ၁၅ မိနစ္ေလာက္ေနေတာ့ ရုတ္တရက္ေပ်ာက္သြားတယ္။ အိပ္မက္ကေန ေအာ္ရင္းလန္႔ႏိုးလာေတာ့တာပဲ။”

ဒါဟာ လာအိုမွ အျခားႏိုင္ငံေတြသို႔ ေျပာင္းေရႊ႕လာခဲ့တဲ့ Hmong လူမ်ိဳးမ်ားထဲက အမ်ိဳးသားတစ္ဦးမက္ခဲ့တဲ့ အိပ္မက္ဆိုးပဲျဖစ္ပါတယ္။ ထိုအမ်ိဳးသားဟာ ကံေကာင္းစြာနဲ႔ အသက္ေဘးမွလြတ္ခဲ့ေပမယ့္ အျခားအေယာက္ (၁၀၀) ေက်ာ္ေလာက္ကေတာ့ အိပ္မက္ဆိုးမက္ကာ အသက္ပါဆံုးရံႈးခဲ့ၾကပါတယ္။ ေသဆံုးသြားသူေတြရဲ႕ ရုပ္အေလာင္းေတြကို စစ္ေဆးၾကည့္တဲ့ခါမွာေတာ့ ရုတ္တရက္ႏွလံုးရပ္ၿပီး ေသဆံုးခဲ့ၾကတာျဖစ္တယ္လို႔ အေျဖထြက္ခဲ့ပါတယ္။

အိပ္မက္ထဲ အလည္လာတဲ့အမ်ိဳးသမီးဟာ အရင္ကတည္းက Hmong လူမ်ိဳးတို႔ရဲ႕ ပါးစပ္ရာဇဝင္မွာ ရွိေနခဲ့တာပါ။ နတ္ကိုးကြယ္တဲ့ Hmong လူမ်ိဳးတို႔ရဲ႕ေရွးေဟာင္း အေစာင့္အေရွာက္ Dab Tsog လို႔ ယံုၾကည္ခဲ့ၾကပါတယ္။ သူရွိရာ ေရေျမေတာေတာင္ေတြကို ကာကြယ္ဖို႔တာဝန္ရွိတဲ့ Hmong ေတြဟာ အရာအားလံုးကိုပစ္ခ်ၿပီး အျခားႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပးသြားတဲ့အျပင္ ရိုးရာကိုပစ္ကာ အျခားဘာသာမ်ားသို႔ ေျပာင္းသြားသူေတြရွိေနတဲ့အတြက္ ေဒါသထြက္ကာ သတိေပးတာျဖစ္ေလာက္မယ္လို႔ တထစ္ခ်ေျပာခဲ့ပါတယ္။

READ
ေဘာလိဝုဒ္ရုပ္ရွင္ေတြကိုမွီျငမ္းထားတဲ့ ေဟာလီး၀ုဒ္ဇာတ္ကား(၁၀)ကား

ေဆးပညာအရေတာ့ စစ္ရဲ႕ျမင္ကြင္းေတြနဲ႔ မိသားစုေတြ၊ မိတ္ေဆြေတြမ်က္စိေရွ႕မွာတင္ ရက္ရက္စက္စက္အသတ္ခံရတာကို ျမင္ေတြ႕ခဲ့ရတဲ့အတြက္ စိတ္ဒဏ္ရာရတာကတစ္ေၾကာင္း၊ ဘဝတစ္ေလွ်ာက္လံုးေနလာခဲ့တဲ့ ပံုစံခြက္ထဲကေန အျပင္ဖက္သို႔ထြက္ကာ အျခားေနရာမွာ ရွင္သန္ေနထုိင္ရတဲ့အတြက္ စိတ္ဖိဆီးမႈေတြနဲ႔ စိတ္ဆင္းရဲဒဏ္ေတြေၾကာင့္ အိပ္ေနစဥ္အိပ္မက္ဆိုးမက္ကာ ႏုလံုးရပ္ကာေသဆံုးသြားတာျဖစ္ႏုိင္တယ္လို႔ ယူဆခဲ့ၾကပါတယ္။

“Asian Death Syndrome” လို႔ အမည္တြင္ခဲ့တဲ့ ဒီအျဖစ္ပ်က္အေၾကာင္း သတင္းစာတခ်ိဳ႕မွာ ေဖာ္ျပထားရံုကလြဲၿပီးအာဏာပိုင္ေတြမွ မ်ားမ်ားစားစားထုတ္ျပန္ထားျခင္းမရွိခဲ့ပါဘူး။ ေသဆံုးသူေတြရဲ႕ ၉၈% ေလာက္ဟာ အမ်ိဳးသားေတြျဖစ္ၿပီး ေသဆံုးသူမ်ားအားလံုးဟာ ႏွလံုးေရာဂါမရွိ၊ ဘာေရာဂါမွမရွိဘဲ က်န္းမာသန္စြမ္းတဲ့ အသက္ (၃၀) ပတ္ဝန္းက်င္ လူငယ္မ်ားသာျဖစ္ပါတယ္။

www.lifedeathprizes.com

ဒီအျဖစ္အပ်က္ဟာ ၁၉၈၁ ခုႏွစ္အေရာက္မွာေတာ့ ရုတ္တရက္ေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့ၿပီး ယေန႔တိုင္ျပန္ေပၚလာျခင္းမရွိေတာ့ပါဘူး။

IMDb

သတင္းစာမွာေဖာ္ျပထားတဲ့ “Asian Death Syndrome” အေၾကာင္းကို ေဟာလိဝုဒ္မွ ဒါရိုက္တာဇာတ္ညႊန္းေရးသူ Wes Craven တစ္ေယာက္ဖတ္မိကာ စိတ္ကူးထဲမွ ဇာတ္ေကာင္တစ္ေကာင္ ဖန္တီးကာ ကမၻာေက်ာ္ရုပ္ရွင္တစ္ကားကို ရုိက္ကူးခဲ့ပါတယ္။ “A Nightmare on Elm Street” (၁၉၈၄) ဟာ လက္ေတြ႕မွာျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့အျဖစ္အပ်က္ကို မွီျငမ္းကာရိုက္ကူးထားတာျဖစ္တယ္လို႔ Wes ကိုယ္တိုင္ ေျပာထားခဲ့တာပါ။

Source: Life Death Prizes, NY Times

Penny

SHARE