ကမာၻေပၚမွာ သီးေမႊးငွက္ေပ်ာသီးေတြ မ်ိဳးတံုးေတာ့မွာလား….

ေသေစႏိုင္တဲ့ အပူပိုင္းကူးစက္ေရာဂါတစ္မ်ိဳးေၾကာင့္ ငွက္ေပ်ာသီးေတြဟာ မ်ိဳးတံုးမယ့္ အလားအလာနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရတယ္လို႔ ေလ့လာသူေတြက ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါဟာ (၁၉၅၀) ျပည့္ႏွစ္မွာ ပနားမားႏိုင္ငံမွ စတင္ျပန္႔ပြားခဲ့တာျဖစ္လို႔ ပနားမား ကူးစက္ေရာဂါလို႔ ေခၚျပီး မႈိေရာဂါတစ္မ်ိဳးလည္းျဖစ္တယ္။ လက္ရွိမွာ အာရွ၊ အာဖရိက၊ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း၊ ၾသစေတးလ်နဲ႔ အေမရိကတိုက္အလယ္ပိုင္းတို႔မွာ ပ်ံႏံွလ်က္ရွိေနတယ္။

Shutterstock

တကယ္လို႔ ေတာင္အေမရိကအထိ ပ်ံႏွံ႔သြားခဲ့မယ္ဆိုရင္ လက္ရွိမွာ အမ်ားဆံုးေရာင္းခ်ျပီး တစ္ကမာၻလံုးစားသံုးေနတဲ့ Cavendish (သီးေမႊးအမ်ိဳးအစား) ငွက္ေပ်ာသီးေတြ မ်ိဳးတံုးတာနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရႏိုင္ေၾကာင္း ေလ့လာသူေတြက သတိေပးေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။

ဓာတု ေဆး၀ါးေတြကလည္း ဒီ ပ်ံႏွ႔ံမႈကို တားဆီးရာမွာ ထိေရာက္မႈမရွိဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေရာဂါေျခခ်ဳပ္တဲ့နည္းလမ္း( ကူးစက္ခံရတဲ့ အပင္နဲ႔ ခြဲထားတာ) တစ္ခုတည္းနဲ႔သာ တားဆီႏိုင္တယ္လို႔ သိရတယ္။ ဒီ နည္းလမ္းနဲ႔ ထပ္မျပန္႔ပြားေအာင္ပဲ တားဆီႏိုင္တာပါ။ လံုး၀ ေျခမႈန္းႏိုင္တာမဟုတ္ေသးပါဘူး။

READ
ကမာၻအရပ္ရပ္မွ ထူးထူးဆန္းဆန္းေၾကာက္လန္႔ဖြယ္ စ်ာပနအခမ္းအနားအေလ့အထမ်ား

ပနားမားကူးစက္ပိုးဟာ မိႈသတ္ေဆးေတြကို ေကာင္းေကာင္းခံႏိုင္ရည္ရွိျပီး တစ္ပင္ကူးစက္တာကေန တစ္ခင္းလံုး ကုန္သြားေစႏိုင္တဲ့ အမ်ိဳးအစားျဖစ္တယ္။

Shutterstock

Cavendish ငွက္ေပ်ာသီးေတြဟာ မ်ိဳးရိုးလိုက္ တစ္ထပ္တည္း ေပါက္ေလ့ရွိတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ပနားမားကူးစက္ေရာဂါဟာ စိုက္ခင္းတစ္ခုလံုးကို ခဏေလးအတြင္းမွာ ဖ်က္ဆီးလိုက္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီ ငွက္ေပ်ာသီးအမ်ိဳးအစားကို UK တစ္ႏိုင္ငံ တည္းနဲ႔တင္ တစ္ႏွစ္ကို ငါးဘီလီယံေလာက္ စားသံုးေနပါတယ္။

The Times

ဒါေၾကာင့္ ပနားမားေရာဂါကို ခံႏိုင္ရည္ရွိျပီး အရိုင္းမ်ိဳးစိတ္ျဖစ္တဲ့ ရွားပါး မာဒါဂတ္စကား အမ်ိဳးနဲ႔စပ္ျပီး မ်ိဳးစိပ္အသစ္ကို ေဖာက္ဖို႔ ဇီ၀ပညာရွင္ေတြ အေလာတိုက္ လုပ္ေဆာင္ေနျပီ လို႔လဲသိရပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ မာဒါဂတ္စကားအမ်ိဳးက အရသာမရွိဘဲ အေစ့ပဲထုတ္လုပ္ႏိုင္တာျဖစ္တယ္။ တစ္ကမာၻလံုးမွာ ငါးပင္ေလာက္သာ က်န္ေတာ့တဲ့ မ်ိဳးတုံးလုနီပါးျဖစ္ေနတဲ့ အပင္မ်ိဳးစိိတ္လည္းျဖစ္တယ္။ Canvendish မ်ိဳးလို႔ စီးပြားျဖစ္စိုက္ပ်ိဳးတာမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ ေတာအုပ္ အစပ္ေတြမွာ ေပါက္ေရာက္ေလ့ရွိတယ္၊ ဥတုုရာသီကိုလည္း ခံႏိုင္စြမ္းမရွိဘူး။

READ
ဂ်င္းေဘာင္းဘီအေရွ႔အိတ္ကပ္အေပၚက အိတ္ကပ္ေသးေသးေလအေၾကာင္း

ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့ ရာသီဥတု၊ သစ္ေတာ ခုတ္ထြင္မႈ၊ ေတာမီးရႈိ႕တာနဲ႔ ေတာျပဳန္းမႈ၊ လယ္ေျမခ်ဲ႕ထြင္မႈတို႔ေၾကာင့္နဲ႔ မာဒါဂတ္စကား ငွက္ေပ်ာဟာ မ်ိဳးတံုးေပ်ာက္ကြယ္မယ့္ အေျခအေနနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရပါတယ္။ IUCN ( Internatioanl Union for conservation of Nature) ရဲ႕ အေရးေပၚ အနီေရာင္ စာရင္းထဲလည္း အခုအခါ ထည့္သြင္းထားျပီ ျဖစ္ေၾကာင္းသိရတယ္။

ဒီ့အတြက္ ပညာရွင္ေတြကလည္း အႏၱရာယ္ အသီးသီးရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ မ်ိဳးႏွစ္ခုကို စပ္ကာ စားေကာင္းျပီး တာရွည္ခံတဲ့ အမ်ိဳးသစ္ကို ေဖာက္ဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကတယ္ဆိုတာကိုလည္း သိရတယ္။ ဒီ နည္းလမ္းနဲ႔သာ အေကာင္းဆံုးကာကြယ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္သလို ေအာင္ျမင္ဖို႔လည္း ေမွ်ာ္လင့္ထားေၾကာင့္သိရပါတယ္။ ပါနားမား ကူးစက္ပိုးေၾကာင့္နဲ႔ (၁၉၅၀) ျပည့္ႏွစ္က Gros Michel (Big Mike) လို႔ေခၚတဲ့ ငွက္ေပ်ာမ်ိဳးတစ္မ်ိဳး ေပ်ာက္ကြယ္သြားဖူးတဲ့ မွတ္တမ္းေတြရွိေၾကာင္း ေဖာ္ျပလိုက္ရပါတယ္။

Source: Daily Mail

Matthew (Shwemom)

 

SHARE