ညစ္ညမ္းေလထုဟာ ဦးေႏွာက္ႏွင့္မွတ္ဥာဏ္တုိ႔ကုိ ဆိုးရြားစြာထိခုိက္ဟု ပညာရွင္မ်ားဆို

Pexels/Medium

ႏိုက္ထရိုဂ်င္ဒိုင္ေအာက္ဆုိက္(NO2)နဲ႔ particulates (PM10)  တုိ႔ ပါဝင္ႏႈန္းျမင့္မားတဲ့ ညစ္ညမ္းေလထုကုိ ရွဴရိႈက္ျခင္းဟာ လူသားေတြရဲ႕ မွတ္ဥာဏ္နဲ႔ ဦးေႏွာက္ကုိ ဆိုးဆိုးရြားရြား ထိခုိက္ေနေၾကာင္းကို အဂၤလန္ႏိုင္ငံ Warwick တကၠသိုလ္က  ပညာရွင္မ်ားက ေတြ႔ရိွခဲ့ၾကတယ္လို႔ DailyMail သတင္းစာရဲ႕ ေဖာ္ျပခ်က္အရ သိရပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဒီလုိ ညစ္ညမ္းေလထုကုိ ရွဴရိႈက္ေနရျခင္းဟာ မွတ္ဥာဏ္ပိုင္းဆုိင္ရာမွာ ယိုယြင္းပ်က္စီးလာမႈေတြလည္း ရိွတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

ေလထုညစ္ညမ္းမႈမ်ားျပားတဲ့ ေဒသက လူေတြနဲ႔ ေလထုညစ္ညမ္းမႈနည္းပါးတဲ့ ေဒသကလူေတြထက္ မွတ္ဥာဏ္မ်ား ေပ်ာက္ဆုံးျခင္းကို ခံစားေနရတာကို ႏိႈင္းယွဥ္ျပခဲ့ပါတယ္။ ညစ္ညမ္းေလထုကုိ ရွဴရိႈက္ေနတဲ့ လူေတြဟာ အခ်ိန္(၁၀)ႏွစ္တာေလာက္မွ ျဖစ္လာမယ့္ အရာကုိ ေစာစီးစြာခံစားေနရတာေတြ၊ မွတ္ဥာဏ္ေတြကုိ ျပန္လည္ေခၚငင္ႏိုင္ျခင္းမရိွေတာ့တာေတြကုိ ပညာရွင္မ်ားက ေတြ႕ရိွၾကပါတယ္။ အဆုိပါ ညစ္ညမ္းေလထုပမာဏ မ်ားျပားတဲ့ အရပ္ေဒသက လူေတြဟာ ေမ့တတ္တာေတြ၊ မွတ္ဥာဏ္ကုိ ျပန္ေခၚလုိ႔႔ မရေတာ့တာေတြ အျဖစ္မ်ားလာတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

Shutterstock/Adam Cowell

ဒီလုိ ေလ့လာစမ္းသပ္မႈဟာ လူသားေတြမွာတင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္းမဟုတ္ဘဲ တျခားစမ္းသပ္ခန္းသုံး တိရစာၦန္ေတြျဖစ္တဲ့ ၾကြက္တုိ႔၊ ေမ်ာက္တုိ႔မွာလည္း စမ္းသပ္ၾကည့္ခဲ့ျခင္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

Shutterstock/Wild_and_free_nature

လူသားေတြနဲ႔ စမ္းသပ္ရာမွာလည္း အဂၤလန္ႏိုင္ငံက လူေပါင္း သုံးသိန္းေလးေသာင္းကုိ စမ္းသပ္ခဲ့ၿပီးမွ ဒီလုိေတြ႕ရိွရတာပါ။ အဂၤလိပ္အကၡရာစဥ္မ်ားနဲ႔ ေလ့က်င့္ရတ့ဲ  standardize word-recall စမ္းသပ္မႈနဲ႕ အတူ စကားလုံး ၁၀ လုံးကုိ မွတ္မိလား၊ မမွတ္မိဘူးလားဆုိၿပီး စမ္းသပ္ခဲ့ျခင္းလည္းျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလုိေတြ႕ရိွခ်က္ကို Ecological Economics ဂ်ာနယ္မွာ ေရးသားေဖာ္ထုတ္ခဲ့ျခင္းလည္းျဖစ္ၿပီး အဆုိပါ စမ္းသပ္မႈမွာ ဦးေဆာင္ပါဝင္ခဲ့သူတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ ပါေမာကၡAndrew Oswald က “စကားလုံးတြဲေတြကုိ ျပန္မွတ္မိဖုိ႔ မွတ္ဥာဏ္ကုိ ျပန္ေခၚတဲ့ အခ်ိန္မွာ ညစ္ညမ္းေလထုထူထပ္တဲ့ အရပ္ေဒသက အသက္ ၅၀ အရြယ္ရွိတဲ့လူေတြရဲ႕ မွတ္ဥာဏ္အေျခအေနက အသက္ ၆၀ အရြယ္မွတ္ဥာဏ္မ်ိဳးျဖစ္ေနတာကုိ ေတြ႕ရတယ္”လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

“ေလထုအတြင္းမွာ ႏိုက္ထရိုဂ်င္ဒိုင္ေအာက္ဆုိက္နဲ႔ ေလထုထဲက အမႈန္ေတြ ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ားမွ ဒီလုိျဖစ္လာေစဖုိ႔ဆုိတဲ့ အခ်က္ကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ အတိအက်မသိႏိုင္ေသးပါဘူး၊ အဂၤလန္ႏိုင္ငံမွာေတာ့ ညစ္ညမ္းေလထုမ်ားျပားတဲ့ အရပ္ေဒသေတြက Kensington နဲ႔ Islington တုိ႔ပဲ”လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

Ye Yint Kyaw

SHARE