ကမၻာေပၚမွာ လက္ရိွအေက်ာ္ၾကားဆံုး အမ်ိဳးသမီးသိပၸံပညာရွင္ ၄ ဦးအေၾကာင္း

ပညာရပ္နယ္ပယ္တုိင္းမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ထူးခၽြန္မႈကုိ လူသိနည္းေလ့ရိွပါတယ္။ သိပၸံပညာရပ္မွာလည္း ထုိ႔အတူပါပဲ။ မီဒီယာေတြဆိုလည္း Marie Curie လိုမ်ိဳး ေရွးတုန္းက ထူးခၽြန္တဲ့ သိပၸံပညာရွင္ေတြကိုပဲ ေဖာ္ျပေလ့ရိွၾကၿပီး ယခုေခတ္ သိပၸံနယ္ပယ္မွာ လႊမ္းမိုးေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီး သိပၸံပညာရွင္တို႔ကိုေတာ့ သိပ္မသိၾကေသးပါဘူး။

မနက္ျဖန္ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၁ ရက္ေန႔မွာေတာ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အမ်ိဳးသမီးသိပၸံပညာရွင္မ်ားေန႔ (International Day of Women and Girls in Science) က်ေရာက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ထိုေန႔ကို ဂုဏ္ျပဳေသာအားျဖင့္ လက္ရိွ ကမၻာေပၚမွာ အထူးခၽြန္ဆံုး ျဖစ္ေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီး သိပၸံပညာရွင္ ၄ ဦးအေၾကာင္းကို တင္ဆက္လိုက္ရပါတယ္။

1. Cynthia Kenyon

TED.com

ေမာ္လီက်ဴးဆုိင္ရာ ဇီဝေဗဒပညာရွင္ Cynthia Kenyon ကေတာ့ ကမၻာ့လူဦးေရရဲ႕ ပွ်မ္းမွ် သက္တမ္းကို ဆြဲဆန္႔ဖို႔ ႀကိဳးစားေနတဲ့ သိပၸံပညာရွင္တစ္ဦးျဖစ္ပါတယ္။ သူမရဲ႕ စမ္းသပ္မႈကို တီေကာင္ေတြနဲ႔ စခဲ့ပါတယ္။ daf2 ေဟာ္မုန္းနဲ႔ သေႏၶေျပာင္းလဲလိုက္ျခင္းဟာ သတၱဝါရဲ႕ သက္တမ္းကို ရွည္သြားေစတယ္ဆိုတာ သူမ ေတြ႔ရိွခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ၾကြက္ေတြနဲ႔ ဆက္စမ္းသပ္ခဲ့ပါတယ္။ အလားတူရလဒ္ကို ထပ္ရခဲ့ပါတယ္။ ၾကြက္ေတြလည္း ႏုိ႔တိုက္သတၱဝါေတြ ျဖစ္တဲ့အတြက္ လူေတြမွာဆုိရင္လည္း daf2 ေဟာ္မုန္းပါတဲ့ ေဆးလံုးေတြကို ေသာက္သံုးမယ္ဆိုရင္ သက္တမ္း ႏွစ္ ၁၀၀ ေလာက္အထိ ရွည္ေစႏုိင္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္မွန္းထားပါတယ္။ ကမၻာေပၚက လူေတြကို က်န္းမာအသက္ရွည္ေအာင္ လုပ္ေပးႏုိင္မယ့္ သိပၸံပညာရွင္ဆိုရင္ Cynthia Kenyon ပါပဲ။

READ
ဟစ္တလာကုိယ္တုိင္ လူသိမခံခ်င္ခဲ့တဲ့ ေဘာင္းဘီတုိေလးဝတ္ထားတဲ့ ဓာတ္ပုံ

2. Jennifer Doudna

JD Lasica

Jennifer Doudna ကေတာ့ မ်ိဳး႐ိုးဗီဇျပဳျပင္တဲ့ CRISPR-Cas9 နည္းစနစ္ကို တီထြင္ခဲ့တဲ့ သိပၸံပညာရွင္ျဖစ္ပါတယ္။ ထုိနည္းကို ေအာင္ျမင္စြာ အသံုးခ်ႏုိင္မယ္ဆိုရင္ ကင္ဆာအပါအဝင္ မ်ိဳး႐ိုးလိုက္လို႔ ျဖစ္လာတဲ့၊ ကုသရခက္တဲ့ ေရာဂါေတြ မျဖစ္ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏုိင္ေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ CRISPR နည္းပညာနဲ႔ လူ႔ခႏၶာကိုယ္ထဲက HIV ဗုိင္းရပ္စ္ပါတဲ့ ဆဲလ္ေတြကိုေတာင္ ေျပာင္းလဲပစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒီစမ္းသပ္ခ်က္ကိုေတာ့ ၂၀၁၆ တုန္းက ေမ်ာက္ ၂ ေကာင္နဲ႔ စမ္းသပ္ခဲ့ရာ သေႏၶေျပာင္းဆဲလ္ေတြနဲ႔ က်န္းမာစြာ ေမြးဖြားလာခဲ့ၾကပါတယ္။ လူေတြမွာေတာ့ တရားဝင္စမ္းသပ္ခြင့္မရိွေသးဘဲ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္္အတြင္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက သိပၸံပညာရွင္က လူသားသေႏၶေလာင္း ၂ ခုမွာ စမ္းသပ္ခဲ့တဲ့အတြက္ အဖမ္းခံခဲ့ရပါေသးတယ္။ ခက္ခဲေပမယ့္ ဒီနည္းလမ္းကိုသာ မွန္ကန္စြာအသံုးခ်ႏုိင္ပါက ေဆးပညာေလာကကို ေျပာင္းလဲမႈႀကီး ယူေဆာင္လာေပးႏုိင္မွာပါ။

3. Nina Tandon

Wired UK

Nina Tandon ကေတာ့ ဇီဝေဆးပညာရွင္တစ္ဦးျဖစ္ပါတယ္။ EpiBone လို႔ေခၚတဲ့ အ႐ိုးေတြကို ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေပးတဲ့ ေဆးကုမၸဏီရဲ႕ စီအီးအိုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ လူနာရဲ႕ ပင္မဆဲလ္ကို အသံုးျပဳၿပီး ထိုလူနာအတြက္ အ႐ိုးသစ္ေတြကို ဓာတ္ခြဲခန္းထဲမွာ ျပန္တည္ေဆာက္ေပးပါတယ္။ လူနာရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္နဲ႔ ကြက္တိျဖစ္ေစၿပီး အ႐ုိးသစ္ေပမယ့္ ခႏၶာကိုယ္ကေန လက္ခံမွာကို အခ်ိန္ယူေစာင့္စရာ မလိုဘူးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ Tandon က အလားတူနည္းလမ္းနဲ႔ ႏွလံုးေတြကိုလည္း ထုတ္လုပ္ဖို႔ စီစဥ္ေနပါတယ္။ ေဆးပညာေလာကရဲ႕ ခ်ီးက်ဴးမႈ မ်ားစြာကို ရရိွထားသူလည္း ျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၅ တုန္းက Foreign Policy magazine ကေန Global Thinker အျဖစ္ သတ္မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရပါတယ္။

READ
Facebookေပၚမွာ Follow လုပ္ထားသင့္တဲ့ စာမ်က္ႏွာမ်ား

4. Sunetra Gupta

Royal Society

Sunetra Gupta ကိုေတာ့ စြယ္စံုရ ပညာရွင္လို႔ ေျပာႏုိင္ပါတယ္။ သူမဟာ ေအာက္စဖို႔ တကၠသိုလ္မွာ ကူးစက္ေရာဂါ ပ်ံ႔ပြားျခင္းနဲ႔ ကာကြယ္ျခင္းဆုိင္ရာဘာသာရပ္မွာ ပေရာ္ဖက္ဆာ တစ္ေယာက္ျဖစ္သလို ဝတၳဳေရးဆရာမတစ္ေယာက္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ သိပၸံနယ္ပယ္မွာေတာ့ သူမဟာ HIV, ငွက္ဖ်ား, တုပ္ေကြး စတဲ့ ကူးစက္ေရာဂါေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သုေတသနျပဳလုပ္ေနသူျဖစ္ပါတယ္။ သူမဟာ စာေပနယ္ပယ္မွာေရာ သိပၸံေလာကမွာပါ ေအာင္ျမင္ေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ျဖစ္ပါတယ္။

Ref: SRG

 

SHARE