ေသနတ္အပစ္ခံရကာလုပ္ၾကံခံခဲ့ရတဲ့ အေမရိကန္သမၼတ ၄ ေယာက္အေၾကာင္း

Everett Historical/Shutterstock

ေမရိကန္ႏိုင္ငံဆိုတာ ကမၻာမွာၿပီးျပည့္စံုဆံုး အရပ္တစ္ခုလို႔ေတာင္ တင္စားထားၾကတဲ့ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံပါ။ နည္းပညာပိုင္းကိုၾကည့္မလား၊ တိုးတက္ေျပာင္းလဲေနတဲ့ လူ႕ပတ္ဝန္းက်င္အသုိငး္အဝိုင္းကိုၾကည့္မလား၊ ပညာေရး၊ စီးပြားေရးနဲ႔ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္တဲ့ ဝန္ေဆာင္မႈေတြစသည္ျဖင့္ အရာအားလံုးကို ျခံဳငံုၾကည့္လိုက္တဲ့အခါ အဆင့္အမွီဆံုးႏုိင္ငံတစ္ခုဆိုတာ အေသအခ်ာပါပဲ။ ဒီလိုမ်ိဳးအရာရာမွာသာလြန္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံႀကီးတစ္ႏုိင္ငံျဖစ္ေအာင္ဆိုတာ မ်ားစြာေသာျပည္သူေတြရဲ႕ စိတ္ဓာတ္ေတြကို တိုးတက္ေအာင္ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းေတြဟာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာျပဳစုပ်ိဳးေထာင္လာခဲ့ရတာပါ။ အေမရိကန္ႏုိင္ငံႀကီးကို ယေန႕မ်က္ေမွာက္ျမင္ေနရတဲ့ အေျခအေနအတိုင္း ျဖစ္လာေအာင္ ဦးေဆာင္ခဲ့ၾကတဲ့ သမၼတေတြဟာ ပထမဆံုးအေမရိကန္သမၼတ Geroge Washington မွစလို႔ လက္ရွိ Donald Trump အထိ အေမရိကန္သမၼတေပါင္း ၄၅ ေယာက္တိတိရွိေနပါၿပီ။

အဲဒီအထဲကမွ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ရံႈးနိမ့္သြားၾကလို႔ သမၼအျဖစ္မွ ထြက္သြားတဲ့သူေတြ၊ ေရာဂါအခံေၾကာင့္ ဘဝတစ္ပါးေျပာင္းသြားသူေတြအျပင္ အလုပ္ၾကံခံခဲ့ရတဲ့ သမၼတေတြလည္း ရွိေနပါေသးတယ္။ အခုေဖာ္ျပေပးမွာကေတာ့ ေသနတ္နဲ႔လုပ္ၾကံဳခံခဲ့ရတဲ့ သမၼတ ၄ ေယာက္အေၾကာင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။

(၁) ေအဘရာဟမ္ လင္ကြန္း (Abraham Lincoln)

ေအဘရာဟန္ လင္ကြန္းဟာ လူမည္းကၽြန္စနစ္ကို ထိေရာက္စြာ ေျပာင္းလဲေပးႏုိင္သူတစ္ေယာက္္အျဖစ္ လူသိမ်ားပါတယ္။ ၁၈၆၅ ခုႏွစ္ရဲ႕ ဧၿပီလ ၁၄ ရက္ေန႕ ေသာၾကာေန႕ေလးမွာ သမၼတလင္ကြန္းဟာ သူ႕ရဲ႕ဇနီးသည္နဲ႔အတူတူ ေဖာဒ့္ကဇာတ္ရံုကိုသြားၿပီး Our American Cousin ဆိုတဲ့ ျပဇာတ္ကို အထူးသီးသန္႕အခန္းမွာ အားေပးေနစဥ္မွာပဲ အေနာက္ကေန ေသနတ္တ္လက္ေပၚလာကာ ပစ္သတ္လုပ္ၾကံခဲ့တာပါ။ ဝါရွင္တန္ဒီစီက ျပဇာတ္ရံုမွာေတာ့ ည ၁၀ နာရီ ၁၅ မွာ ေသနတ္သံရုတ္တရက္ေပၚလာကာ သမၼတလင္ကြန္းတစ္ေယာက္ ဇနီးသည္ေရွ႕မွာပဲ လဲက်သြားခဲ့ပါတယ္။ လင္ကြန္းအလုပ္ၾကံခံရတာကို သိသိခ်င္း အတူတူပြဲၾကည့္ေနတဲ့ သမၼတရဲ႕ဧည့္သည္ ၿမိဳ႕စား Henry Rathbone ဟာ လုပ္ၾကံသူကို ဝင္လံုးခဲ့ေပမယ့္ ဓားအထိုးခံရၿပီး သူပါအထိနာသြားခဲ့ပါေသးတယ္။ သမၼတဟာ အဲဒီကေနမွ Petersen House ကို ပို႔ေဆာင္ျခင္းခံခဲ့ရကာ ၉ နာရီၾကာ ကိုမာျဖစ္သြားၿပီးေနာက္ ဦးေခါင္းကေသနတ္ဒဏ္ရာေၾကာင့္ပဲ မနက္ ၇ နာရီနဲ႔ ၂၂ မိနစ္၊ ဧၿပီလ ၁၅ ရက္ေန႕မွာ အသက္ဆံုးရံႈးသြားခဲ့ပါတယ္။

Everett Historical/Shutterstock
Everett Historical/Shutterstock

သမၼတလင္ကြန္းကို လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္သူဟာ နာမည္ေက်ာ္ျပဇာတ္သရုပ္ေဆာင္ ဂၽြန္ဘုသ္ျဖစ္ၿပီး ကြန္ဖက္ဒရိတ္ေထာက္ခံသူအျဖစ္ နာမည္ေက်ာ္ခဲ့ပါေသတးယ္။ အစကေတာ့ ျပဇာတ္ရံုလာရင္ သမၼတလင္ကြန္းကို ကြန္ဖက္ဒရိတ္အက်ဥ္းသားမ်ား လြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ ၿခိမ္းေျခာက္ေဆြးေႏြးဖို႔ျဖစ္ေပမယ့္ ဧၿပီလ ၁၁ ရက္ေန႕တုန္းက သမၼတလင္ကြန္းေျပာခဲ့တဲ့ လူမည္းမ်ားတန္းတူအခြင့္အေရးရရွိေရးမိန္႕ခြန္းေၾကာင့္ ဘုသ္ကလင္ကြန္းကို အေသလုပ္ၾကံဖို႔ တြန္းအားရသြားခဲ့တာပါ။ ဘုသ္ကိုေတာ့ ၁၂ ရက္အၾကာမွာ ဗာဂ်ီးနီးယားလယ္ေတာထဲမွာ တပ္သားေတြရွာေတြ႕ခဲ့ၿပီး အညံ့ခံဖမ္းဆီးဖို႔ ျငင္းဆန္ခဲ့တာေၾကာင့္ ေနရာမွာတင္ ပစ္သတ္ခဲ့ၿပီး ၾကံရာပါ ၄ ေယာက္ကိုေတာ့ ႀကိဳးေပးစီရင္ပစ္ခဲ့ၾကပါေတာ့တယ္။

READ
ကုိယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ေတြ ပါရာစီတေမာေသာက္ရင္ ရင္ေသြးမွာအႏၱရာယ္ရွိသတဲ့

(၂) ဂ်ိမ္းစ္ ေအ ဂါးဖီးလ္ (James A. Garfield)

သမၼတဂါးဖီးလ္ကို လုပ္ၾကံခဲ့သူကေတာ့ Charles J. Guiteau ပါ။ သူဟာ စာေရးဆရာတစ္ေယာက္ျဖစ္ၿပီး ဂါးဖီးလ္ရဲ႕ေအာင္ျမင္မႈေတြဟာ ေနာက္ကြယ္ကေန သူႀကိဳးကိုင္ေပးလို႔ဆိုၿပီး အထင္အျမင္လြဲမွားေနခဲ့သူလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုမ်ိဳး အျမင္လြဲမွားမႈကေနပဲ သမၼတကို လုပ္ၾကံသူအျဖစ္ သမုိင္းတြင္ေစခဲ့တာပါ။ သူ႕ရဲ႕စိတ္ထဲကမွာ သမၼတဂါးဖီးလ္ဟာ သူမရွိရင္ ဒီေနရာကိုေရာက္ႏုိင္မွာမဟုတ္ဘူးဆိုၿပီး သူ႕ကိုေနရာတစ္ေနရာေပးၿပီး ဆုခ်ီးျမွင့္ဖို႔အတင္းေတာင္းဆိုခဲ့တာပါ။ ဒါကို သမၼတအဖြဲ႕ေတြက ျငင္းလိုက္လို႔ဆိုၿပီး ေဒါသေပါက္ကြဲကာ လုပ္ၾကံခဲ့တာပဲျဖစ္ပါတယ္။ တယ္ေတာ့ ဂါးဖီးလ္တစ္ေယာက္ သမၼတမျဖစ္ခင္ ေရြးေကာက္ပြဲကာလတုန္းက မဲဆြယ္စည္းရံုးေရးမိန္႕ခြန္းေတြကို Charles တစ္ေယာက္ ဒိုင္ခံေရးေပးသြားခဲ့ရတာပါ။

Everett Historical/Shutterstock
Everett Historical/Shutterstock

၁၈၈၁ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ ၂ ရက္ေန႕၊ တနဂၤေႏြေန႕မနက္ ၉ နာရီခြဲအခ်ိန္ေလာက္မွာေတာ့ သမၼတဂါးဖီးလ္ဟာ Baltimore နဲ႔ Potomac ရထားဘူတာကို ေရာက္လာခဲ့ပါတယ္။ ေရာက္ေရာက္လာခ်င္းမွာပဲ လူအုပ္ထဲက ေနၿပီး ေသနတ္သံႏွစ္ခ်က္ၾကားခဲ့ရကာ ပထမတစ္ခ်က္က သမၼတရဲ႕ ပုခုံုးထဲကိုနစ္ဝင္ကာ ေနာက္တစ္ခ်က္ကေတာ့ ေက်ာကံုးထဲကို စူးနစ္ဝင္ေရာက္သြားခဲ့ပါတယ္။ ဒဏ္ရာဟာ ပိုးဝင္ၿပီး ေနာက္ ၁၁ပတ္အၾကာမွာပဲ သမၼတေသဆံုးသြားကာ လုပ္ၾကံသူကေတာ့ ဦးေႏွာက္အႀကိတ္ရွိၿပီး bipolar လိုမ်ိဳးစိတ္ေရာဂါေတြ ခံစားေနရတဲ့အတြက္ ရံုးတင္စစ္ေဆးမႈမွာ သိပ္ၾကာသြားခဲ့ၿပီး လုပ္ၾကံမႈ ၁ ႏွစ္မျပည့္ခင္ ၂ ရက္အလိုမွာပဲ ႀကိဳးေပးအသတ္ခံခဲ့ရပါတယ္။

(၃) ဝီလီယံ မက္ကင္ေလ (William McKinley)

သမၼတ McKinley ကေတာ့ ၁၉၀၁ ခုႏွ္ စက္တင္ဘာလ ၆ ရက္ေန႕၊ ေသာၾကာေန႔မွာပဲ လုပ္ၾကံခံခဲ့ရတာပါ။ နယူးေယာက္က Temple of Music ဆိုတဲ့ပြဲကိုတက္ရင္းနဲ႔မွ လူအုပ္ထဲကေန Leon Czolgosz ဆိုသူ မင္းမဲ့ဝါဒီေထာက္ခံသူက လုုပ္ၾကံခဲ့တာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ပထမတစ္ခ်က္ကေတာ့ သမၼတရဲ႕ ၾကယ္သီးလို႔ယူဆရတဲ့အရာနဲ႔ ထိသြားခဲ့ၿပီး အနီးကပ္ပစ္တာေၾကာင့္ အရွိန္လည္းသိပ္မပါခဲ့တဲ့အတြက္ အက်ႌလက္ထဲမွာတင္ က်ည္ဆံကသြားရွိေနခဲ့ၿပီး ခ်က္ခ်င္းဆိုသလို ပစ္လိုက္တဲ့ ဒုတိယေျမာက္အခ်က္ေၾကာင့္ ဝမ္းဗိုက္တည့္တည့္ကိုထိမွန္ကာ ၇ ရက္အၾကာမွာပဲ ေသဆံုးသြားခဲ့ပါတယ္။

Everett Historical/Shutterstock
Everett Historical/Shutterstock

လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္ခဲ့သူ Leon Czolgosz ကိုေတာ့ ၁၉၀၁ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၂၉ ရက္ေန႔မွာပဲ လွ်ပ္စစ္ထုိင္ခံုနဲ႔ ေသဒဏ္ခ်မွတ္ခဲ့ပါေတာ့တယ္။ ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အေသးစိတ္ကိုေတာ့ အေမရိကန္အစိုးရကေနၿပီး ေသေသခ်ာခ်ာ တိတိလင္းလင္းမထုတ္ျပန္ခဲ့တာေၾကာင့္ အက်ဥ္းခ်ဳဥ္းပဲ သိထားရပါတယ္။

READ
သိပၸံပညာရွင္ေတြ ဖြင့္သင့္ မဖြင့္သင့္ အခုထိ အၾကပ္ရိုက္ေနတဲ့ ၄ ရာစုက ၀ိုင္ပုလင္း

(၄) ဂၽြန္ အက္ဖ္ ကေနဒီ (John F. Kennedy)

သမၼတကေနဒီဟာ အရႈပ္အရွင္းေတြၾကားထဲကေန သမၼတတက္ျဖစ္လာခဲ့သူလို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ သူ႕လက္ထပ္တုန္းက အေရွ႕ကသမၼတေတြမၿပီးျပတ္ေသးတဲ့ မာတင္လူသာကင္းတုိ႔ပါဝင္ပတ္သက္ခဲ့တဲ့ လူျဖဴ-လူမည္းဝါဒီေတြ၊ ဗီလက္နမ္နဲ႔စစ္မျဖစ္ခင္စပ္ၾကားက တင္းမာမႈအေျခအေနေတြေၾကာင့္ ေတာ္တာ္ေလးတာဝန္ႀကီးခဲ့မွာပါ။ သူ႕လက္ထပ္မွာ လူမည္းေတြဟာ လူျဖဴေတြနဲ႔ တန္းတူမဲေပးပုိင္ခြင့္ရွိတယ္လို႔ ေၾကျငာခဲ့ၿပီးေနာက္မွာေတာ့ အခုလိုအျဖစ္ဆိုးမ်ိဳးနဲ႔ ရင္ဆုိင္ၾကံဳေတြ႕ခဲ့ရတာပဲျဖစ္ပါတယ္။ လူမည္းဝါဒီနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အလုပ္ၾကံခံခဲ့ရတဲ့ သမၼတ၊ ဇနီးသည္ေရွ႕မွာ အလုပ္ၾကံခံခဲ့ရတဲ့ သမုိင္းထဲ သမၼတေတြကို ေျပာပါဆိုရင္ သမၼတလင္ကြန္းနဲ႔ ကေနဒီတုိ႔ႏွစ္ေယာက္ပဲ ရွိခဲ့မွာပါ။

skeeze/Pixabay

၁၉၈၃ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလ ၂၂ ရက္ေန႔၊ ေသာၾကာေန႔မွာပဲ သမၼတကေနဒီဟာ ေန႔လည္ ၁၂ နာရီခြဲအခ်ိန္Dealey ပလာဇာမွာ ကားနဲ႔လွည့္လည္ေနတုန္း လံုျခံဳေရးေတြခ်ထားတဲ့အထဲကမွ ဇနီးသည္ Nelie အေရွ႕မွာ လည္ေခ်ာင္းကိုပါ ေဖာက္ထြက္သြားေစခဲ့တဲ့ ေနာက္ေက်ာပစ္ခ်က္တစ္ႀကိမ္၊ ဦးေခါင္းပစ္ခ်က္တစ္ႀကိမ္နဲ႔ အတူလိုက္ပါလာခဲ့တဲ့ တကၠဆက္ၿမိဳ႕ဝန္ John Connally ဟာလည္း ဒဏ္ရာအႀကီးအက်ယ္ရသြားခဲ့ပါတယ္။ ေန႔လည္တစ္နာရီမွာေတာ့ တမၼတတစ္ေယာက္ ဆံုးသြားခဲ့ၿပီလို႔ ေၾကျငာခဲ့ပါတယ္။

လုပ္ၾကံခဲ့တဲ့သူကေတာ့ အေမရိကန္မရိန္းတပ္သားေဟာင္းတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ Lee Harve Oswald ပါ။ လုပ္ၾကံသူကိုဖမ္းမိတဲ့အခ်ိန္မွာေတာ့ သမၼတကိုသတ္မႈအျပင္ Dallas က ရဲအရာရွိတစ္ေယာက္ကို သတ္မႈနဲ႔ပါ စြဲခ်က္အတင္ခံခဲ့ရၿပီး ၁၉၆၃ ခုႏွစ္၊ ႏိုဝင္ဘာ ၂၄ ရက္ေန႔မွာေတာ့ တိုင္းေထင္ကိုေျပာင္းေရႊ႕ခဲ့ၿပီး အဲဒီေန႔မွာပဲ အေသပစ္သတ္ခံခဲ့ရကာ ေသဆံုးသြားခဲ့ပါတယ္။ လုပ္ၾကံသူကို ပစ္သတ္ခဲ့သူကေတာ့ Dallas က ႏိုက္ကလပ္တစ္ခုကို ဦးစီးေနသူ Jack Ruby ဆိုသူျဖစ္ၿပီး သူဟာလည္း ၁၉၆၇ ခုႏွစ္မွာ Lee Harve Oswald ကို လုပ္ၾကံမႈနဲ႔ တရားရင္ဆိုင္ဖို႔ေစာင့္ေနတုန္းမွာပဲ ထူးဆန္းစြာအျေဖမပေၚဘဲ ေသဆံုးသြားခဲ့ပါေတာ့တယ္။

mark reinstein/Shutterstock

ဒီလိုနဲ႔သမၼတ ကေနဒီကိုလုုပ္ၾကံတဲ့ ကြင္းဆက္ေတြ ျပတ္သြားကုန္တာေၾကာင့္ အမႈပိတ္ခဲ့ရေပမယ့္ ၁၉၆၆ ခုႏွစ္နဲ႔ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္အတြင္း စံုစမ္းမႈမွာေတာ့ အေမရိကန္အားလံုးရဲ႕ ၈၀% ေလာက္ဟာ ကေနဒီလုပ္ၾကံမႈမွာ ပါဝင္ခဲ့ၾကတယ္လို႔လည္း သတင္းေတြထြက္ခဲ့ပါေသးတယ္။ ကေနဒီက အေမရိကန္လူျဖဴအမ်ားစု မႀကိဳက္ခဲ့ၾကတဲ့ လူမည္းအခြင့္အေရးေပးသူ သမၼတျဖစ္ခဲ့တာကိုး။

Penny

Ref : Wikipedia

SHARE