သင္ ဘာေၾကာင့္ မၾကာခဏ လက္ေဆးသင့္ရတာလဲ….

စာဖတ္သူဟာ လက္ခဏခဏေဆးတတ္တဲ့ အက်င့္ရွိပါရဲ႕လား။ တကယ္လို႔ ေတာ္တန္ရံု လက္ေဆးေလ့ ေဆးထမရွိတဲ့သူဆိုရင္ေတာ့ အခုေဖာ္ျပေပးသြားမယ့္ အခ်က္ေလးေတြကို ဖတ္ၿပီးရင္ လက္ေဆးဖို႔ သတိရလာမွာပါ။ လူေတြေနထိုင္တဲ့ ပတ္၀န္းက်င္မွာ ပိုးမြားေတြအမ်ားၾကီး ရွိပါတယ္။ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး ယာဥ္ေတြထဲမွာ၊ စားပြဲခံုေတြမွာ၊ စမတ္ဖုန္းေတြမွာ ပိုးမႊားေတြ ကပ္ညိွေနႏိုင္ပါတယ္။

တကယ္လို႔သာ အိမ္သာသြားၿပီးတဲ့အခါတိုင္း၊ သားစိမ္းငါးစိမ္းကိုင္တြယ္ၿပီးတဲ့အခါတိုင္း၊ အညစ္အေၾကးေတြေပက်ံေနတဲ့ အရာ၀တၳဳတစ္ခုခုကို ကိုင္တြယ္ၿပီးတဲ့အခါတိုင္း လက္မေဆးဘူး ဆိုရင္ေတာ့ အႏ ၱရာယ္ရွိတဲ့ ပိုးမႊားေတြျဖစ္တဲ့ SalmonellaE.colo နဲ႔ norovirus ေတြဟာ ခႏၶာကိုယ္ထဲကို ၀င္ေရာက္ကူးစက္ႏိုင္မွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

pexels

ေက်ာင္းသားဘ၀တုန္းကေတာ့ ေက်ာင္းမွာ လက္ကို စင္ၾကယ္ေအာင္ ေဆးေၾကာဖို႔ သင္ၾကားေပးခံရေပမယ့္လည္း လက္ေဆးတာကို မ်ားစြာအေရးပါတယ္လို႔ လူေတြက မသတ္မွတ္ၾကပါဘူး။ လူေတြဟာ မ်က္ႏွာကို တစ္ေန႔မွာ အၾကိမ္ေရမ်ားစြာ ကိုင္တြယ္ေလ့ရွိတာေၾကာင့္ လက္မွာရွိတဲ့ပိုးမႊားေတြဟာ ဘာလိုပဲျဖစ္ျဖစ္ လူ႔ခႏၶာကိုယ္ထဲကို ၀င္ေရာက္ႏုိင္ေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

လူနဲ႔ တိရစာၧန္ေတြရဲ႕ အညစ္အေၾကးေတြထဲမွာ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာကို ျဖစ္ေပၚေစတဲ့ ပိုးမႊားေတြနဲ႔ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြကိုျပန္႔ပြားေစတဲ့ ပိုးမႊားေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒီလိုပိုးမႊားေတြဟာ အိမ္သာတက္ၿပီးတဲ့အခါ၊ ကေလးအႏီွးလဲေပးၿပီးတဲ့အခါ၊ သားစိမ္းငါးစိမ္းေတြကို ထိေတြ႔ၿပီးတဲ့အခါ၊ တိရစာၧန္အညစ္အေၾကးေတြနဲ႔ ထိေတြ႔ၿပီးတဲ့အခါ ေတြမွာ လူေတြရဲ႕ လက္ထဲ ကပ္က်န္ရစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ၄င္းပိုးမႊားေတြကပ္ၿငိေနတဲ့ အရာ၀တၳဳတစ္ခုခုကို ကိုင္တြယ္္မိၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာလည္း ဘက္တီးရီးယားေတြဟာ လက္ေပၚမွာ စြဲကပ္ေနထိုင္ႏိုင္ပါေသးတယ္။

pexels

တံခါးလက္ကိုင္ေတြ

ဗိုင္းရပ္စ္ေတြဟာ တံခါးလက္ကိုင္ေတြေပၚမွာ အၾကာၾကီး မွွီခိုမေနႏိုင္ၾကေပမယ့္ ဘက္တီးရီးယားေတြကေတာ့ အခ်ိန္အၾကာၾကီးေနႏိုင္ပါတယ္။BBC Science Focus အရေတာ့ Salmonella ဟာ အရာ၀တၳဳေတြရဲ႕ မ်က္ႏွာျပင္ေပၚမွာ () နာရီၾကာေအာင္ ေနႏိုင္ပါတယ္။ အေတြ႔ရမ်ားၿပီး ခႏၶာကိုယ္တြင္းက ပဋိဇီ၀ပစၥည္းေတြကို တိုက္ခိုက္တဲ့ MRSA ဘက္တီးရီးယားကေတာ့ အူသိမ္အူမထဲေရာက္သြားရင္ () လထိေအာင္ အသက္ရွင္ေနႏိုင္ပါတယ္။

မီးဖိုေခ်ာင္ေဘစင္ထဲက ေရျမွဳပ္

မီးဖိုေခ်ာင္ထဲက ပန္းကန္ေဆးတဲ့ ေရျမွဳပ္ေတြနဲ႔ လက္ႏွီးေတြထဲမွာ E.coli လိုမ်ိဳး ဘက္တီးရီးယားေတြပါ၀င္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ပန္းကန္ေတြကို ေဆးေၾကာၿပီးတဲ့အခါမွာ လက္ေတြကို ပိုမိုသန႔္ရွင္းေစဖို႔အတြက္ ဆပ္ျပာနဲ႔ ေနာက္ထပ္တစ္ၾကိမ္ ျပန္လည္ေဆးေၾကာသင့္ပါတယ္။

pexels

အလုပ္စားပြဲ

လူေတြ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ အလုပ္စားပြဲေတြဟာ အိမ္သာထိုင္ခံုေတြထက္ေတာင္ ဘက္တီးရီးယားေတြ ပိုမိုေပါက္ပြားႏိုင္ပါတယ္။ မႏွစ္က ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ သုေတသနတစ္ခုမွာေတာ့ ပ်မ္းမွ် စားပြဲခံုတစ္လံုးရဲ႕ မ်က္ႏွာျပင္္ေပၚမွာရွိတဲ့ ပိုးအေရအတြက္ဟာ အိမ္သာဖံုးေတြေပၚမွာရွိတဲ့ ပိုးမႊားေတြထက္ အဆ(၄၀၀) ပိုမုိပါ၀င္ေၾကာင္း သိရပါတယ္။ Staphylococcus aureus Pseudomonas aeruginosa နဲ႔ Helicobacter pylori  စတဲ့ ပိုးမႊားေတြဟာ ကီးဘုတ္၊ ေမာက္စ္နဲ႔ ဖုန္းေတြေပၚမွာ အေကာင္ေရေထာင္ခ်ီၿပီး ရွိေနတတ္ပါတယ္။

ယာဥ္ရထားေတြမွာ

(၂၀၁၆) ခုႏွစ္တုန္းက သိပၺံပညာရွင္ေတြဟာ လန္ဒန္ရဲ႕ရထားစနစ္နဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး ေလ့လာခဲ့ၾကရမွာ ရထားထဲ မတူညီတဲ့ ဘက္တီးရီးယားေပါင္း (၁၂၁) မ်ိဳးနဲ႔ မိႉေတြကိုေတြ႔ရွိခဲ့ၾကပါတယ္။ ေတြ႔ရတဲ့ အခ်ိဳ႕ဘက္တီးရီးယားေတြဟာဆိုရင္ ပိုးအၾကီးၾကီးေတြျဖစ္ၿပီး ပဋိဇီ၀ေဆးေတြနဲ႔ေတာင္ တိုက္ဖ်က္လို႔မရေအာင္ အႏ ၱရာယ္မ်ားေနတာကို ေတြ႔ရွိခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးတဲ့အခါ အမ်ားသံုးတဲ့ ဘတ္စ္ကားနဲ႔ မသြားပဲ ကိုယ္ပိုင္ကားနဲ႔ သြားတယ္ဆိုၿပီးလည္း စိတ္ခ်လို႔မရပါဘူး။ ေနရာတိုင္းမွာ ဘက္တီးရီးယားေတြက ရွိေနပါတယ္။

pexels

စားေသာက္ဆိုင္ေတြမွာ..

အသန္႔ရွင္းဆံုးလို႔ ဆိုႏိုင္တဲ့ စားေသာက္ဆိုင္ေတြကိုေတာင္ စိတ္ခ်လို႔မရပါဘူး။ (၂၀၁၇) ခုႏွစ္တုန္းက စားေသာက္္ဆိုင္တြင္းမွာရွိတဲ့ အညစ္္ပတ္ဆံုးအရာ() ခုကို အဆင့္သတ္မွတ္လိုက္တဲ့အခါ ပထမေနရာရယူထားတဲ့ အရာေတြကေတာ့ ကေလးထိုင္ခံုနဲ႔ ထိုင္ခံုျမင့္ေတြျဖစ္ၿပီး ဒုတိယအညစ္ပတ္ဆံုးအရာကေတာ့ မီႏူးေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ မီႏူးေတြမွာဆိုရင္ စတုရန္းစင္တီမီတာတစ္ကြက္မွာ ပိုးမႊားေပါင္း (၁၈,၅၀၀) ထိ ရွွိေနႏိုင္ပါတယ္။

ဖုန္းမွာ..

ပံုမွန္သန္႔ရွင္းေရးလုပ္သင့္တဲ့ အရာေတြထဲမွာ စမတ္ဖုန္းေတြလည္း ပါ၀င္ေနပါတယ္။ သုေတသနတစ္ခုအရ စမတ္ဖုန္းေတြဟာ အိမ္သာဖံုးေတြထက္ ဘက္တီးရီးယား (၁၀) ဆ ပိုရွိေနေၾကာင္း သိရပါတယ္။ ကိုယ္တစ္ေယာက္တည္းပဲ ကိုင္သံုးတဲ့ ဖုန္းဆိုရင္ေတာ့ ကိစၥမရွိေပမယ့္ သူမ်ားဖုန္းေတြပါ ကိုင္တြယ္ရတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဖုန္းေတြမွာ ပိုးမႊားေတြကပ္ညိွေနႏိုင္တာေၾကာင့္ သတိထားသင့္ပါတယ္။

အေပၚမွာ ေဖာ္ျပေပးထားတာေတြကေတာ့ ဘာေၾကာင့္ မၾကာခဏလက္ေဆးသင့္ရတာလဲဆိုတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ေဆးတဲ့အခါ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာနဲ႔ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါပိုးေတြကို ကူးစက္ႏိုင္ေျခေလ်ာ့နည္းေစပါတယ္။ အေရျပားနဲ႔ မ်က္လံုးထဲ မသန္႔ရွင္းတဲ့ပိုးေတြ ခ်ဥ္းနင္း၀င္ေရာက္တာေတြကိုလည္း ကာကြယ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စာဖတ္သူေတြအေနနဲ႔ လက္ေဆးဖို႔ မပ်င္းပဲ မၾကာခဏလက္ေဆးၿပီး လက္ကို သန္႔ရွင္းစြာထားၾကဖို႔ တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။

လင္းလင္း (ShweMom)

READ
သစ္သီးေဖ်ာ္ရည္ေသာက္သံုးျခင္းဟာ အရြယ္မတိုင္မီ ေသဆံုးႏို္င္ေျခမ်ားေၾကာင္းသိရ

Ref: insider, cdc

SHARE