ကမၻာႀကီးရဲ႕လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္ေတြကိုေဖာ္ထုတ္ေပးခဲ့တဲ့ လိင္တူခ်စ္စိတ္နဲ႔သိပၸံပညာရွင္မ်ား

Sally_Ride_in_1984/Wiki, Florence_Nightingale_(H_Hering_NPG_x82368)/Wiki, Somer_Francis_Bacon/Wiki

LGBT Pride Month လို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ဇြန္လကုန္ခါနီးေလးဆိုေတာ့ ကမၻႀကီးကို လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္ေတြအေျဖရွာရင္း အက်ိဳးျပဳသြားခဲ့ၾကတဲ့ သမုိင္းဝင္ လိင္စိတ္တိမ္းညြန္႕ သိပၸံပညာရွင္ေတြအေၾကာင္း ဗဟုသုတအေနနဲ႔ Curiosity မွ ေကာက္ႏုတ္ ေဖာ္ျပေပးသြားခ်င္ပါတယ္။

Sally Ride (၁၉၅၁-၂၀၁၂)

Sally_Ride_in_1984/Wiki

ကမၻာေျမဆြဲအားရဲ႕ အျပင္ဖက္ကို ပထမဆံုးေရာက္ဖူးခဲ့တဲ့ အမ်ိဳးသမီးဟာ Sally Ride ပါ။ ၁၉၈၃ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၁၈ ရက္ေန႕မွာ Sally Ride ဟာ နာဆာမွတစ္ဆင့္ Challenger ဆိုတဲ့ အာကာသယာဥ္ေပၚလိုက္သြားခဲ့ဖူးပါတယ္။ အဲဒီကျပန္လာၿပီးမ်ာေတာ့ ကယ္လီဖိုးနီးယားတကၠသုိလ္ရဲ႕ အာကာသဌာနမွာ ဒါရိုက္တာအျဖစ္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၿပီး ကေလးေတြနဲ႔သိပၸံပညာကို မိတ္ဆက္ေပးဖို႔အတြက္ အျမတ္ေၾကးေငြမယူတဲ့ Sally Ride Science ဆိုတဲ့ ပရဟိတအဖြဲ႕အစည္းကို ၂၀၀၁ ခုႏွစ္မွာ တည္ေထာင္ခဲ့တာပါ။ Sally ရဲ႕ အရည္အခ်င္းရွိပံုေတြကိုေတာ့ ထင္ထင္ရွားရွားေဖာ္ျပခံရေပမယ့္လို႔ Tam O’Shaughnessy ဆိုတဲ့ အမ်ိဳးသမီးနဲ႔ခ်စ္ကၽြမ္းဝင္ေနတဲ့ အေၾကာင္းကိုေတာ့ လူေတြသိပ္မသိခဲ့ၾကပါဘူး။ လူသိပ္မသိဘူးဆိုေပမယ့္လည္း Sally နဲ႔ Tam တို႔ဟာ ပုန္းလွ်ိဳးကြယ္လွ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ ေပၚေပၚတင္တင္တြဲခဲ့ၾကတာပါ။

Florence Nightingale (၁၈၂၀- ၁၉၁၀)

Florence_Nightingale_(H_Hering_NPG_x82368)/Wiki

ဂရုဏာရွင္သူနာျပဳမေလး Florence Nightingale ဟာ လိင္စိတ္တိမ္းညြန္႕တတ္သူျဖစ္တယ္ဆိုၿပီး ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ေလာက္ကေနစကာ သို႔ေလာသို႔ေလာေတြ ထြက္လာခဲ့ပါတယ္။ သူမဘဝမွာ ရိုးရိုးသသားသားခ်စ္ျခင္းထက္ပိုတဲ့ ေမတၱာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ဖူးတဲ့လူဆိုလို႔ သူမရဲ႕အေဒၚလ Mai Smith နဲ႔ ဝမ္းကြဲ Marianne Nicholson တို႔ပဲရွိခဲ့တယ္လို႔လည္း တခ်ိဳ႕ေတြက ေဝဖန္ၾကပါတယ္။ ဒီအျပင္ သူမကိုယ္တုိင္ကေလည္း Marianne Nicholson ကို “I have never loved but one person with passion in my life, and that was her.” ဆိုၿပီး ညႊန္းခဲ့ဖူးတာေၾကာင့္ ဒီထငင္ျမင္ခ်က္ဟာ ပိုၿပီး ခိုင္မာလာတယ္လို႔ ယူဆခဲ့ၾကတာပါ။

READ
လူမ်က္ႏွာပံုေက်ာက္တံုးေတြကို ျပသထားတဲ့ ဂ်ပန္ကထူးထူးဆန္းဆန္း ျပတိုက္တစ္ခု

Sir Francis Bacon (၁၅၆၁-၁၆၂၆)

Somer_Francis_Bacon/Wiki

ႏိုင္ငံေရးအျမင္က်ယ္သူပညာရွင္၊ ေရွ႕ေန၊ အေတြးအေခၚပညာရွင္အျဖစ္ ထင္ရွားခဲ့တဲ့ Sir Francis Bacon ကေတာ့ တစ္ခတ္တစ္ခါတုန္းက သိပ္ကိုနာမည္ေက်ာ္ခဲ့တဲ့ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးပါ။ စာအုပ္တိုင္းနီးပါးမွာ Sir Francis Bacon ရဲ႕ လုပ္ရည္ကိုင္ရည္နဲ႔ အရည္အခ်င္းေတြအေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားခဲဲ့ေပမယ့္ လိင္တူစိတ္ဝင္စားတယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ကိုေတာ့ သိမ္ငယ္စရာအျဖစ္ ထင္မွတ္ရလို႔လားမသိပါဘူး၊ ေတာ္ရံုမေဖာ္ျပခဲ့ၾကပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ LGBT ေလာကထဲမွာလည္း ဒီလိုသိပ္ထူးခၽြန္တဲ့ လူေတြရွိေနတယ္ဆိုတာကို အႀကီးဆံုးသက္ေသသာကေတြထဲ ဒီပုဂၢိဳလ္လည္း ပါဝင္လို႔ေနခဲ့ပါတယ္။ Sir Francis Bacon ဟာ သူ႕ရဲ႕အိမ္မွာရွိတဲ့ အေစခံေပါင္း ၇၅ ေယာက္စလံုးဟာ သန္႔သန္႔ျပန္႔ျပန္႔ အမ်ိဳးသားေတြျဖစ္ၿပီး အဲဒီအထဲက Tobie Matthew နဲ႔ ေတာ္ေတာ္ရင္းႏွီးခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း Sir Francis Bacon ေၾကာင့္သာမဟုတ္ရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြ စၾကာဝဠာအေၾကာင္း ဒီေလာက္အထိ ထဲထဲဝင္ဝင္ သိႏုိင္ဦးမွာမဟုတ္ဘူးလို႔ေတာ့ ယူဆမိပါတယ္။

Alan Hart (၁၈၉၀-၁၉၆၂)

Alan_L_Hart/Wiki

Alan Hart ကေတာ့ သိပ္ၿပီးနာမည္ႀကီးလွတဲ့ သိပၸံပညာရွင္ေတာ့ မဟုတ္ခဲ့ပါဘူူး။ Yale တကၠသိုလ္ထြက္ က်န္းမာေရးကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္နဲ႔ သုေတသီတစ္ေယာက္အျဖစ္ ေဖာ္ျပျခင္းခံခဲ့ရၿပီး အဲဒီေခတ္တုန္းက အေမရိကနဲ႔ ဥေရာပတို႔မွာ အသက္ဆံုးရံႈးသည္အထိ ျဖစ္ခဲ့ရတဲ့ တီဘီေရာဂါအတြက္ ကုသေပးတဲ့ေနရာမွာ ထင္ရွားခဲ့ပါတယ္။ ပံုကိုၾကည့္လိုက္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အမ်ိဳးသားတစ္ေယာက္လို႔ ထင္ႏိုင္ၾကေပမယ့္ တကယ္တမ္းေတာ့ Alan Hart ဟာ transgender အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးပါ။ Transgender ဆိုတာ လိင္ေျပာင္းသူကိုမဟုတ္ဘဲ အဝတ္အစားနဲ႔ေနပံုထုိင္ပံုေတြကို ဆန္႕က်င္ဖက္လိင္အျဖစ္ ခံယူထားသူေတြလို႔ ဆိုလိုတာပါေနာ္။ အေမရိကရဲ႕ပထမဦးဆံုးေသာ transgender အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳျခင္းခံခဲ့ရပါတယ္။ အိမ္ေထာင္ ၂ ဆက္က်ခဲ့ၿပီး ဝတၳဳေပါင္းမ်ားစြာကို ေရးသားခဲ့ကာ လူ႕ေလာကထဲက မထြက္ခြာခင္အထိ Connecticut ျပည္နယ္က တီဘီအဖြဲ႕အစည္းက ျပည္လည္ထူေထာင္ေရးနဲ႔ ေဆးကုသေရးအပိုင္းတို႔မွာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္သြားခဲ့ပါတယ္။

Alan Turing (၁၉၁၂-၁၉၅၄)

Alan_Turing_Aged_16/Wiki

Alan Turing ဟာ ယေန႔ဘာသာရပ္တစ္ခု၊ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းတစ္ခုအေနနဲ႕ ရပ္တည္ေနတဲ့ ကြန္ျပဳတာသိပံၸနဲ႕ cryptology တို႕ကို ေမြးထုတ္ေပးခဲ့တဲ့ ဖခင္ႀကီးလို႕ တင္စားခံေနရတဲ့ ပုဂိၢဳလ္တစ္ဦးပါ။ ဒီလိုသမိုင္းတြင္ေစဖို႕အတြက္ အရာအားလံုးကေတာ့ ဒုတိယကမၻာစစ္ကာလမွာ အစျပဳခဲ့ပါတယ္။ ဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္း ဂ်ာမန္ေတြရဲ႕ Enigma Code ကို ေဖာ္လိုက္တာဟာ Turing အတြက္ေတာ့ သမုိင္းတြင္ေစမယ့္ လုပ္ရပ္တစ္ခုကို လုပ္လိုက္သလိုပါပဲ။ Enigma Code ဆိုတာဟာ ဂ်ာမန္ေတြရဲ႕ ေရငုတ္သေဘၤာလိုမ်ိဳးမွာ အခ်င္းခ်င္းလွ်ိဳ႕ဝွက္စြာဆက္သြယ္ႏိုင္ဖို႕ အသံုးတဲ့အခ်က္ျပစနစ္တစ္ခုပါ။ ၁၉၃၉ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၄ ရက္ေန႔မွာ စလုပ္ေဆာင္ခဲ့ၿပီး Enigma Code က စာေတြကို အတိအက်ျပန္ေဖာ္ျပႏုိင္မယ့္ စက္တစ္ခုကို တည္ထြင္ခဲ့တာပါ။ ဒါေၾကာင့္လည္း ဒုတိယကမၻာစစ္ႀကီးကို ပိုေစာေစာၿပီးသြားေစခဲ့တယ္လို႕ ယူဆရၿပီး ေသခ်ာတာေတာ့ ဂ်ာမန္ေတြလက္ထဲကေန ေထာင္ခ်ီတဲ့အသက္ေတြကို ကယ္တင္ေပးခဲ့တာပဲျဖစ္ပါတယ္။ Alan Turing အေၾကာင္း ေျပာမယ္ဆိုရင္ သူ႔ရဲ႕ လိင္တူခ်စ္စိတ္ရွိတယ္ဆိုတာကိုလည္း ဖယ္ထုတ္ထားလို႕ မရပါဘူး။ Alan Turing ရဲ႕ အခ်စ္ဦးဟာ တီဘီေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္ကာ ၁၉၃၀ မွာပဲ အသက္ဆံုးရံႈးခဲ့ရတဲ့ Christopher Morcom ဆိုတဲ့ အမ်ိဳးသားတစ္ေယာက္ပါ။

READ
ကမာၻၾကီးနဲ႔သဟဇာတျဖစ္ေစမယ့္ Recyclingနည္းလမ္းေတြ အေၾကာင္း

Alan Truing ဟာ သူ႔ရဲ႕ဖံုးကြယ္လို႔တဲ့ အျပဳအမူေတြေၾကာင့္ပဲ လိင္တူခ်စ္ႀကိဳက္သူမွန္း အလုပ္ထဲကလူေတြ သိသြားခဲ့ၾကၿပီး သတင္းျပန္႔ကုန္ကာ အရြယ္ေရာက္ၿပီးသား လူအခ်င္းခ်င္းေတာင္မွပဲ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြနဲ႔ အႏုိင္က်င့္တာေတြလုပ္ခဲ့ၾကၿပီး အလုပ္ထုတ္ပစ္ခဲ့ပါတယ္။ အသက္ ၄၁ ႏွစ္အရြယ္ ၁၉၅၄ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၇ ရက္ေန႕မွာေတာ့ ေသဆံုးသြားခဲ့ရၿပီး ေသဆံုးစဥ္ သူ႔ရုပ္အေလာင္းေဘးမွာ တစ္ဝက္ေလာက္နီးနီးစားထားတဲ့ ပန္းသီးတစ္လံုးကို ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။ ရင္ခြဲစစ္ၾကည့္တဲ့အခါမွာေတာ့ အစာအိမ္ထဲ ဆိုင္ယာႏိုက္အဆိပ္ကို ေတြ႕ခဲ့ရတာေၾကာင့္ ကိုယ့္ကိုကိုယ္သတ္ေသဖို႕အတြက္ ပန္းသီးမွာ အဆိပ္ရည္သုတ္စားခဲ့တယ္လို႔ ယူဆခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း တခ်ိဳ႕က်ေတာ့လည္း Alan Turing ဟာ အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းမွာ အလုပ္လုပ္ေနသူျဖစ္ၿပီး လိင္တူခ်စ္ႀကိဳက္သူအျဖစ္ ေသခ်ာသြားတာေၾကာင့္ အရွက္ရေစမွာျဖစ္လို႕ သတ္ပစ္လိုက္ၾကတယ္လို႔လည္း ထင္ေၾကးေတြရွိေနခဲ့ပါတယ္။

Penny

SHARE