အီရန္ႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သင္မသိေလာက္ေသးတဲ့ စိတ္၀င္စားစရာ အခ်က္မ်ား

Image:unsplash & Pixabay (Steven Su /VladoZg)

အီရန္ႏုိင္ငံ ကေတာ့ လက္တေလာမွာ အားလံုးရဲ႕ အာရံုစိုက္ စိတ္၀င္စားမႈကို ခံေနရတဲ့ ႏုိင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံပါ။အင္အားႀကီး ႏိုင္ငံ ေတြထဲက တစ္ႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ အီရန္ႏိုင္ငံ နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဲ့ စိတ္၀င္စားစရာ ေကာင္းတဲ့ အခ်က္ေလး ေတြကို Shwemom စာဖတ္သူေတြ အတြက္ ေဖာ္ျပ ေပးခ်င္ ပါတယ္။

အစားအစာ

Image:Pixabay( By Peggychoucair )

အီရန္ႏိုင္ငံ မွာ ဘယ္လို အရာေတြကို စားၾကလဲ ဆုိတာကို အရင္ ဆံုး ေျပာျပ ေပးခ်င္ပါတယ္။အီရန္က စားစရာ ေတြ က အိႏၵိယ ေလာက္ေတာ့ မစပ္ပါဘူး။လတ္ဆတ္တဲ့ ဟင္း အမယ္ ေတြကို သံုးရတာ ႀကိဳက္ၾကပါတယ္။လတ္ဆတ္တဲ့ သစ္သီးေတြ ..အခြံမာသီး၊ဂ်ံဳႏွံစားေျပာင္းေတြ ကို စားၾကပါတယ္။သိုးသား၊ၾကက္သားတို႔ ကို ထမင္း၊ ေပါင္မုန္႔တုိ႔နဲ႔ စားၾကပါတယ္။သူတုိ႔ ဆီမွာ ေသာက္ၾကတဲ့ အရည္ ကေတာ့ လက္ဖက္ရည္ပါ။

လူငယ္လူရြယ္ေတြ မ်ား

Image:IG/Elnaz Golrokh

ဂ်ပန္ႏိုင္ငံရဲ႕  လူဦးေရ ကို ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ လူငယ္ထက္ လူလတ္ ပိုင္းနဲ႔ လူႀကီးပိုင္းက ပိုမ်ားပါတယ္။ဒါေပမယ့့္ အီရန္ ကေတာ့ လံုး၀ ဆန္႔က်င္ဘက္ပါ။ႏိုင္ငံ့လူဦးေရ ရဲ႕ (၇၀) ရာခိုင္ႏႈန္း က လူငယ္ေတြပါ။အသက္ (၃၀) ေအာက္ေတြ ပါ။အီရန္မွာ အရင္ကဆိုရင္  အသက္ (၁၅)တည္းက မဲ ေပးခြင့္ ရွိခဲ့ဖူးပါတယ္။

အီရန္ ရဲ႕ အဓိပၸါယ္

အီရန္ဆိုတာကို တုိက္ရိုက္ဘာသာျပန္ရင္ ပါရွန္ အဓိပၸါယ္ အရ ဆုိရင္  “Land of the Aryans” လု႔ိ အဓိပၸါယ္ ရပါတယ္။အီ ရန္ ျပည္သူေတြဟာ အရင္က “Aryan” ဆိုတဲ့ စကားလံုးကို မ်ိဳးႏြယ္စု သေကၤတ တစ္ခု အျဖစ္ သံုးၾကပါတယ္။

အစိုးမရ တဲ့ တီဟီရန္ ရဲ႕ ရာသီဥတု

Image: unsplash(by Siamak Mokhtari)

တီဟီရန္ ကေတာ့ အီရန္ ရဲ႕  ၿမိဳ႕ ေတ္ာပါ။အဓိပၸါယ္ကေတာ့ ေႏြးေထြးတဲ့ကုန္းေစာင္း ဆုိၿပီး အဓိပၸါယ္ ရပါတယ္။တီဟီရန္ ရဲ႕ ရာသီဥတု ကေတာ့ အစိုးမရ ပါဘူး။ဆိုးရြားခ်င္ရင္ အရမ္းကို ဆုိးရြားပါတယ္။အပူခ်ိန္ဟာဆိုရင္ (43 degrees Celsius). အထိ စံခ်ိန္ တင္ပူခဲ့ဖူးပါတယ္။

အီရန္နဲ႔ ေကာ္ေဇာ

အီရန္မွာ စီးလို႔  ရတဲ့ ေကာ္ေဇာပ်ံႀကီးေတြ ေတာ့ မရွိေပမယ့္ လည္း အရမ္းကို လွပၿပီး ေမွာ္ဆန္လြန္းတဲ့ ေကာ္ေ ဇာႀကီးေတြ ေတာ့ ရွိပါ တယ္။အရမ္းကို လွပၿပီး ဆန္းျပားလြန္းတဲ့ ဒီဇိုင္းေတြနဲ႔ ဖန္တီးထားတဲ့ ေကာ္ေဇာ ႀကီးေတြ ရွိပါတယ္။လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း (၂၅၀၀)တည္းက ေကာ္ေဇာ ေတြကို ရက္လာခဲ့တာပါ။ေရနံၿပီးရင္ အီရန္ရဲ႕ ဒုတိယ အႀကီးဆံုး ပို႔ကုန္ပစၥည္းက ေကာ္ေဇာပါ။

အီရန္နဲ႔ ပါရွန္ေၾကာင္

Image:Pixabay (by krzysztofniewolny )

ပါရွန္ေၾကာင္ အမ်ိဳးအစားကေတာ့ အီရန္ ႏိုင္ငံကေန ဆင္းသက္ လာတာပါ။ အီရန္ ေတာင္တန္းေဒသ ေတြရဲ႕ အေအး ဒဏ္ကို အံတု ဖို႔ အတြက္ အခုလုိ အေမႊး ေတြ   က ေနရာ ေဒသကို လိုက္ၿပီး ျဖစ္ေပၚလာတာပါ။ (၁၇)ရာစုေလာ က္တုန္းက ပါရွန္ ေၾကာင္ေတြကို ဥေရာပမွာ မ်ိဳးေဖာက္ဖုိ႔ ကုန္သြယ္ၾကတာ မ်ိဳးေတြလည္းရွိပါတယ္။အဲ့ဒီတုန္းကဆိုရင္ ပါရွန္ ေၾကာင္ဆိုတာ ျပည္ပက လာတဲ့ သေကၤတ တစ္ခုလို ေတာင္ ျဖစ္ခဲ့တာပါ။တျခား ေၾကာင္ေတြနဲ႔ မတူ တဲ့ အ ေသြး အေမြး ေၾကာင့္ အခုဆိုရင္ေတာ့ ပါရွန္ ေၾကာင္ေတြကို ကမၻာတစ္၀န္းမွာပါ မ်ိဳးေဖာက္ ေရာင္းခ် ေနၾကပါၿပီ။

READ
လူတိုင္းမျမင္ဖူးၾကေသးတဲ့ ကမာၻႀကီးထဲက အ့ံၾသစရာေကာင္းတဲ့ ေတြ႔ရွိမႈမ်ား

ပိတ္ရက္ မ်ားလြန္းတဲ့ အီရန္

အီရန္မွာဆိုရင္ အမ်ားျပည္သူ အားလပ္ရက္ေတြ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ပိတ္ရက္မ်ားတဲ့ ႏိုင္ငံ ေတြထဲက တစ္ႏိုင္ငံပါ။ကမၻာ ေပၚမွာ ပိတ္ရက္ အမ်ားဆံုး ႏုိင္ငံ ေတြထဲကမွာ အီရန္ကလည္း တစ္ႏုိင္ငံပါ။ပိတ္ရက္ အမ်ားစု ကေတာ့ ဘာသာေရး နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ရက္ေတြပါ။အီရန္မွာေတာ့ တရား၀င္ ျပကၡဒိန္ (၃)ခုရွိပါတယ္။ Solar Hijri calendar, Gregorian calendar, Islamic lunar calendar ဆုိၿပီး (၃)မ်ိဳးပါ။ပိတ္ရက္ေတြ ကေတာ့ Lunar ျပကၡဒိန္ ကို  ၾကည့္ၿပီး ပိတ္တာပါ။

ႏိုင္ငံပိုင္ အင္တာနက္

Image:Pixabay (by VladoZg )

(၂၀၁၂)က စၿပီး အီရန္က အစိုးရပိုင္၊အစိုးရက ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ ကိုယ္ပိုင္ အင္တာနက္ကို သံုးခဲ့ပါတယ္။ private Intranet network ကို မသံုးၾကပါဘူး။Twitter, Facebook,  Instagram တုိ႔ကို သံုးလို႔မရပါဘူး။တကယ္လုိ႔ သံုးခ်င္ရင္ေတာ့ Private VPN (Virtual Private Network) ကို သံုးဖို႔ လိုပါတယ္။

ပါရွန္ႏို႕

အီရန္မွာေတာ့ “Persian Milk”  ဆုိၿပီး ေခၚပါတယ္။ဒိန္ ခ်ဥ္ ကေတာ့ အီရန္မွာဆိုရင္ အဖိုးတန္တဲ့ အရာတစ္ခုပါ။ အီရန္ျပည္သူေတြရဲ႕ ေန႔စဥ္ လူေနမႈဘ၀  အေျခခံ ပစၥည္းတစ္ခုလို႔ ေတာင္ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ဒိန္ ခ်ဥ္ က  ေဆးဖက္၀င္ တဲ့အရာ ေရာဂါ စံု ဥ ပမာ -ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္တယ္၊အိပ္ မေပ်ာ္တာ သက္သာတယ္၊ကုိယ္တြင္း ကိုယ္ျပင္ အနာ၊ေနေ လာင္တာ  တုိ႔ ကို သက္သာ  ေစတယ္ဆုိၿပီး ယံုၾကည္ၾကပါတယ္။အီရန္ ရဲ႕ အလွပ ေစ်းကြက္မွာဆုိရင္ လည္း ဒိန္ခ်ဥ္ ကို အလွအပ ပစၥည္းတစ္ခု အျဖစ္ သံုးၾကပါတယ္။

 ကမၻာ႔ အႀကီးဆံုး ေကာ္ေဇာ

Image:pinterest(by Nazmiyal Antique Rugs)

ေဘာလံုးကြင္းတစ္ကြင္းလံုးစာ ေလာက္ရွိတဲ့ ေကာ္ေဇာ ႀကီး မ်ိဳး အျပင္ေလာကမွာ တကယ္ရွိပါတယ္။လက္ရက္  ေကာ္ေဇာႀကီးပါ။ကမၻာ႔ အႀကီးဆံုး လက္ရက္ ေကာ္ေဇာ ႀကီးကိုေတာ့ အီရန္ ေကာ္ေဇာကုမၸဏီတစ္ခု ကေန UAE  မွာရွိတဲ့ Abu Dhabi  ဗလီအတြက္ (၂၀၀၇)ခုႏွစ္က ဖန္တီးေပးခဲ့ပါတယ္။မတူညီတဲ့ အလႊာပံုစံ (၉)မ်ိဳးနဲ႔ ဖန္တီး ထားပါတယ္။အရြယ္အစားအားျဖင့္ (60,600.81 ft²) ရွိပါတယ္။

ယဥ္ေက်းမႈ အေမြ အႏွစ္ ေပါၾကြယ္၀

Image:Pixabay (by mostafa_meraji )

ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္ ေပါၾကြယ္၀တဲ့ ႏိုင္ငံပါ။ စာေပ ယဥ္ ေက်းမႈ အေမြ အႏွစ္ ေတြလည္း ေပါ သလို  UNESCO စာရင္း ၀င္ ေနရာေတြ လည္း အီရန္မွာ အမ်ားႀကီးပါတယ္။ ကမာၻ႔သမိုင္းမွာ နာမည္ေက်ာ္ခဲ့တဲ့ ပါရွန္းအင္ပါယာရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္ဟာ အီရန္ႏိုင္ငံမွာ တည္ရွိေနပါတယ္။ UNESCO ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္ နယ္ေျမ(၂၃) ခုရဲ႕ နယ္ ေျမပါ။အီရန္ရဲ႕  နာမည္ႀကီး သမိုင္း၀င္ နယ္ေျမ ေတြ ကေတာ့ Meidan Emam, Golestan Palace, Bam, Pasargadae, Sheikh Safi al-din Khanegah ၊ Shrine Ensemble , Tabriz Historic Bazaar Complex, Soltaniyeh…….။

READ
အျပင္မွာ တကယ္မရွိေလာက္ဖူးလုိ႔ ထင္ရတဲ့ တကယ့္သက္ရွိလူသားမ်ား

ဘာသာစကား

Image:Pixabay (by :raandree )

Arabic  စကားကို ေျပာၾကပါတယ္။ပါရွန္ က အမ်ိဳးသား ဘာသာစကား ပါ။ေဒသခံ ေတြကေတာ့ Farsi လုိ႔ ေခၚ ပါတယ္။ပါရွန္ကိုေတာ့ အာဖဂန္နစၥတန္နဲ႔ တာဂ်စ္စတန္ တုိ႔ မွာလည္း သံုးၾကပါတယ္။regional language အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ တျခားဘာသာစကားေတြ ကေတာ့  Azerbaijani, Kurdish, Lori, Mazandarani, Gilaki, Balochi,  Arabic ပါ။

ေရနံ ေပါၾကြယ္၀ တဲ့ႏိုင္ငံ

Image: unsplash(by Reza Tahvili)

အီရန္က ေရနံ နဲ႔ ေလာင္စာဆီ အ ရမ္းေ ပါတဲ့ ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံပါ။ကမၻာ႔ ဆီ ေစ်း ကြက္ ကို လႈပ္ခတ္ ေအာင္ လုပ္ႏိုင္တဲ့ ႏိုင္ငံပါ။

မဂၤလာပြဲ ေတြကို အခမဲ့ ေဆာင္လု႔ိရ

အီရန္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက မဂၤလာ ပြဲ စရိတ္ႀကီးလို႔ လက္ထပ္ပြဲကို သိပ္ မက်င္းပၾကပါဘူး။ဒါေၾကာင့္အစိုးရ က   လက္ထပ္ဖို႔ အတြက္ ရန္ပံုေငြ သီးသန္႔ ထားေပးထားပါတယ္။အီရန္ ရိုးရာ လက္ထပ္ပြဲ အတိုင္း လက္ထပ္ၾကမယ့္ စံုတြဲ ေတြ အေနနဲ႔ မဂၤလာစရိတ္သက္သာ ေအာင္ ဆုိၿပီး အခုလို လုပ္ေပးထားတာပါ။

အစမ္း ကာလတို လက္ထပ္လုိ႔ရ

ဘ၀တစ္သက္စာ life-long marriage အျပင္ အီရန္မွာ ခဏတာ Short Term Marriage ဆုိၿပီး ေတာ့လည္း ရွိပါတယ္။အီရန္မွာေတာ့ ဒါကို Sigheh ဆုိၿပီး ေခၚပါတယ္။စံု တြဲ ေတြ အေနနဲ႔ ခဏတာ လက္ထပ္လို႔ရပါတယ္။ Sharia Law ရဲ႕ ေအာက္မွာပဲ ဒီလို လက္ထပ္တာကို ခြင့္ျပဳ ေပးထားတာပါ။လူငယ္စံုတြဲ ေတြ အေနနဲ႔ လက္ထပ္ျခင္းဆိုတဲ့ ကတိသစၥာေတြ မပါပဲ နဲ႔ အရင္ဆံုး အစမ္း လက္ထပ္လုိ႔ရတဲ့ သေဘာမ်ိဳးပါ။အစမ္းကာလက ေတာ့  နာရီ အနည္းငယ္ကေန ႏွစ္ အေတာ္ၾကာတဲ့ အထိ သက္တမ္း ကို စိတ္ႀကိဳက္ ေရြးခ်ယ္ႏိုင္ပါတယ္။အမ်ိဳးသမီး တစ္ေယာက္က တစ္ႀကိမ္ Short Term Marriage လက္ထပ္ ၿပီး ရင္ေတာ့ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ အခုလို ကာလတို လက္ထပ္ခ်င္ရင္  ေနာက္တစ္ႀကိမ္ ရာသီ စက္၀ိုင္းႏွစ္ႀကိမ္ ၿပီးေအာင္ ေစာင့္ဖို႔ လိုပါတယ္။ In The Bazaar of Sexes ဆိုတဲ့ Documentary မွာေတာ့ အဲ့ဒီလို ကာလတို လက္ထပ္ တာေတြ ရဲ႕ အေၾကာင္းကို ထင္ထင္ရွားရွား ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အာရွရဲ႕ အျမင့္ဆံုး မီးေတာင္ရွိ

Image:twitter/‏ @pedestrian

ၿမိဳ႕ ေတာ္တီဟီရန္ နဲ႔ (၄၃) မိုင္ အကြာမွာေတာ့ Damavand ဆုိတဲ့ မီးေတာင္ရွိပါတယ္။လြန္ခ့ဲ့တဲ့ ႏွစ္(၇၃၀၀) တုန္းက ေနာက္ဆံုး ေပါက္ကြဲခဲ့တာပါ။အခုထိ လည္း Active မီး ေတာင္  တစ္ခု အျဖစ္ ရွိေနတုန္းပါ။အာရွရဲ႕ အျမင့္ဆံုး၊အီရန္ရဲ႕ အျမင့္ဆံုး  မီးေတာင္ပါ။

Ref:wiki & icepop

SHARE