လာမယ့္ အႏွစ္(၈၀)ေလာက္မွာ ပိုလာဝက္ဝံေတြ ကမာၻေပၚကေန အၿပီး ေပ်ာက္ကြယ္သြားႏုိင္

Wikimedia Commons

အာတိတ္စက္ဝန္းမွာရွိတဲ့ ေရခဲျပင္ႀကီးေတြဟာ အလြန္ကို ထုထည္ႀကီးမားလွၿပီး၊ ဘယ္လုိမွ မၿပိဳပ်က္ႏုိင္ဘူးလုိ႔ ေတြးမိေကာင္း ေတြးမိၾကပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ၿပီးခဲ့တဲ့လေလာက္ကပဲ ဝင္႐ုိးစြန္းေဒသေတြမွာ တစ္ခါမွ မျမင္ဘူး မၾကားဘူးခဲ့တဲ့ စံခ်ိန္တင္အပူခ်ိန္ေတြ ျမင့္တက္မႈေတြ ဆက္တုိက္ ၾကားသိခဲ့ရပါတယ္။

ပညာရွင္ေတြကေတာ့ အာတိတ္စက္ဝန္းက ေရခဲထုရဲ႕အရည္ေပ်ာ္မႈကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ လက္ဆင့္ကမ္း ေစာင့္ၾကည့္လာခဲ့ၾကတာပါ။ ဆုိရရင္ (၁၉၇၀)ႏွစ္မ်ားဆီကတည္းက အာတိတ္ေရခဲျပင္ရဲ႕ အရည္ေပ်ာ္မႈပမာဏဟာ ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခုတုိင္းမွာ (၁၃)%ဝန္းက်င္အထိ ရွိခဲ့ပါတယ္။

ဒီအတုိင္းသာ ဆက္ျဖစ္ေနရင္ လာမယ့္အႏွစ္(၈၀)ေလာက္ဆုိ ပုိလာဝက္ဝံေတြဟာ ကမာၻကေန အၿပီးအတုိင္ ေပ်ာက္ကြယ္သြားဖုိ႔ရွိေနတယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းေနၾကပါတယ္။ ပုိလာဝက္ဝံေတြဟာ ေရခဲျပင္ေတြေပၚမွာ ေနဆာလႈံတဲ့ ပင္လယ္ဖ်ံေတြကို အမဲလုိက္ရင္ အသက္ရွင္ဖုိ႔ မီခုိေနရပါတယ္။

ေရခဲျပင္ေတြ ပါးရွားသြားျခင္းဟာ သူတုိ႔တစ္ေတြအတြက္ အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္းကို တုိက္႐ိုက္ထိခုိက္ေစႏိုင္မွာျဖစ္ၿပီး၊ အဓိကအားျဖင့္ေတာ့ ပူေႏြးလာတဲ့ကမာၻႀကီးေၾကာင့္ အရင္ဆုံးေပ်ာက္ကြယ္သြားနုိင္တဲ့ သတၱဝါေတြဟာ ပုိလာေတြ ျဖစ္ေနတာကို ရိပ္မိၾကမွာပါ။

ပုိလာဝက္ဝံေတြကို International Union for Conservation of Nature (IUCN) က ရွားပါးေပ်ာက္ကြယ္လုနီးေနတဲ့ တိရစာၦန္စာရင္းမွာ သြင္းထားေပမယ့္ တကယ္ထိေရာက္တဲ့ ကယ္တင္မႈမ်ိဳးကုိေတာ့ မလုပ္ေဆာင္ႏုိင္ေသးပါဘူး။ အဓိကအားျဖင့္ ေဂဟစနစ္တစ္ခု ပုံမွန္အတုိင္းျပန္ေရာက္ဖုိ႔ ႏွစ္ေတြမ်ားစြာ အခ်ိန္ယူရမွာျဖစ္သလုိ၊ တစ္ကမာၻလုံးညီညာမွ ေအာင္ျမင္ႏုိင္မွာမ်ိဳးပါ။

University of Toronto တကၠသုိလ္မွ ပါေမာကၡေဒါက္တာ Peter Molnar က “ ကေလးေတြအတြက္ ရာသီဥတုသဘာဝျဖစ္စဥ္ေျပာင္းလဲေရး အသိပညာေပး ပုိစတာေတြ စုိက္ထူၾကပါေတာ့ … ပုိလာေတြဟာ အခုကမာၻႀကီးရဲ႕ ထိပ္ဖ်ားမွာ ေနေနၾကရပါၿပီ … ေရခဲေတြသာ မရွိရင္ သူတုိ႔အတြက္ ေနစရာမရွိေတာ့ပါဘူး ”လုိ႔ BBC ထံ ေျပာခဲ့ပါတယ္။

လင္းသူရိန္

SHARE