တိမ္ျမဳပ္ေပ်ာက္ကြယ္ေတာ့မယ့္ တကယ့္ရွားပါး သတၱဝါမ်ား

တိရစာၦန္ေတြ မ်ိဳးသုဥ္းေပ်ာက္ကြယ္ျခင္းရဲ႕ အဓိကလက္သည္ တရားခံမွာ လူသားေတြပင္ ျဖစ္ပါတယ္။ တိရစာၦန္မ်ား မ်ိဳးသုဥ္းျခင္းကို ျဖစ္ေစတဲ့ အခ်က္ေတြကေတာ့ နံပတ္ (၁) အမဲလုိက္သတ္ျဖတ္ခံရျခင္း၊ (၂) ေတာေတာင္မ်ားကို ခုတ္ထြင္ရွင္းလင္းျခင္း၊ (၃) လူတုိ႔ရဲ႕စြန္႔ပစ္ပစၥည္းနဲ႔ ဖ်က္ဆီးမႈမ်ားေၾကာင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ညစ္ညမ္းျခင္း၊ ပ်က္ဆီးျခင္း၊ (၄) မ်ိဳးတုံးေပ်ာက္ကြယ္လုဆဲ သတၱဝါမ်ားကို ကယ္ဆယ္မႈ မထိေရာက္ျခင္း၊ (၅) ယင္းသတၱဝါမ်ား မ်ိဳးစိတ္ပ်ံ႔ပြားမႈ မရွိျခင္း စတဲ့အခ်က္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုေဖာ္ျပမယ့္ သတၱဝါေတြကေတာ့ မ်ိဳးသုဥ္းေပ်ာက္ကြယ္လုနီးနီး သတၱဝါေတြထဲက တစ္ခ်ိဳ႕အေၾကာင္း ျဖစ္ပါတယ္။

(၁) အမြာက်ားသစ္

WWF

႐ုရွႏုိင္ငံ အမြာျမစ္႐ုိးတစ္ေလွ်ာက္မွာ က်င္လည္က်က္စားတဲ့ က်ားသစ္မ်ိဳးစိပ္ကို အမြာက်ားသစ္လုိ႔ ေခၚပါတယ္။ အမြာျမစ္ဟာ ကမာၻ႕ဒသမအရွည္ဆုံး ျမစ္ႀကီးျဖစ္ၿပီး၊ Heilong Jiang ျမစ္လုိ႔လည္း ေခၚၾကပါတယ္။ အမြာက်ားသစ္ဟာ က်ားသစ္မ်ိဳးထဲမွာေတာ့ ေျပးအားသိပ္မေကာင္းတဲ့ က်ားသစ္ျဖစ္ၿပီး၊ တစ္နာရီကို (၃၇)မိုင္ႏႈန္းသာ ေျပးနုိင္ပါတယ္။ အေလးခ်ိန္အားျဖင့္ ေပါင္(၁၂၀)ျဖစ္ၿပီး၊ အခုအခ်ိန္မွာ အေကာင္(၆၀)ေလာက္သာ က်န္ရွိပါေတာ့တယ္။

(၂) ေျခေထာက္အနက္ ဖာရက္ေျမြပါ

Defenders of Wildlife

Polecat မ်ိဳးရင္းဝင္ ေျခေထာက္အနက္ေရာင္ ဖာရက္ေျမြပါမ်ိဳးစိပ္ကလည္း ေပ်ာက္ကြယ္လုဆဲဆဲ ျဖစ္ေနပါၿပီ။ သူတုိ႔ကို Weasel လုိ႔လည္း ေဖာ္ျပၾကၿပီး၊ ေျမြပါေတြကဲ့သုိ႔ အသားစားသတၱဝါျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကတုိက္ေျမာက္ပုိင္းက ေတာနက္ေတြထဲမွာ ၾကင္လည္က်က္စားၾကပါတယ္။ သူတုိ႔ရဲ႕ေျခေထာက္ေတြဟာ အနက္ေရာင္အေမြးေတြနဲ႔ ဖုံးအုပ္ထားၿပီး၊ ဖြတ္ငယ္ေလးေတြနဲ႔ ၾကြက္အစရွိတဲ့ သတၱဝါေတြကုိ ဖမ္းဆီးစားေသာက္ၾကပါတယ္။

READ
ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈေတြက ကမၻာႀကီးကို ဖ်က္ဆီးေနၿပီဆိုတာ ျပေနတဲ့ ဓာတ္ပံုမ်ား

(၃) ဒါဝင္ေျမေခြး

Pinterest

ကမာၻေက်ာ္ သဘာဝေဗဒပညာရွင္ႀကီး ခ်ားလ္စ္ဒါဝင္ကို အစြဲျပဳၿပီး နာမည္ေပးထားတဲ့ ဒါဝင္ေျမေခြးကလည္း ရွားပါးသတၱဝါေတြထဲမွာ ပါဝင္ပါတယ္။ ဒီေျမေခြးမ်ိဳးစိပ္ကို (၁၈၃၄)ခုႏွစ္မွာ ဒါဝင္ကိုယ္တုိင္က ခ်ီလီႏုိင္ငံမွာ ရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့တာျဖစ္ၿပီး၊ အေမြးေတြက အနက္ေရာင္ အညိဳေရာင္က်ဲက်ဲျဖစ္ၿပီး ေျခေထာက္ေတြက သာမန္ေျမေခြးမ်ိဳးစိပ္ထက္ အနည္းငယ္တုိပါတယ္။ မနက္အာ႐ုံတက္နဲ႔ ညေနေစာင္းေတြမွာသာ အျပင္ထြက္ အစာရွာေလ့ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုအခါမွာ အေကာင္မ်ိဳးစိတ္ သိသိသာသာ ေရာ့က်ေနလုိ႔ ကာကြယ္ရမယ့္ မ်ိဳးစိပ္စာရင္းကုိ ထည့္သြင္းထားပါတယ္။

(၄) ဆူမားၾတားႀကံ့

WWF

တစ္ခုတည္းေသာ ရွားပါး ခ်ိဳႏွစ္ေခ်ာင္းပါ အာရွႀကံ့မ်ိဳးစိပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဆူးမားၾတားအဝန္းအဝုိင္းအတြင္းမွာသာ ၾကင္လည္က်က္စားတာျဖစ္လုိ႔ ဆူမားၾတားႀကံ့လုိ႔ ေခၚၾကပါတယ္။ မေလးရွား၊ အင္ဒုိ၊ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ေတာနက္ေတြထဲမွာ ယခင္က ေပါေပါမ်ားမ်ား ရွိေပမယ့္ ၿပီးခဲ့တဲ့ဆယ္စုႏွစ္ႏွစ္စုအတြင္းမွာ မဆင္မျခင္အမဲလုိက္မႈေတြေၾကာင့္ အေကာင္ေရမွာ ရွားပါးေပ်ာက္ကြယ္ေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

READ
ေငြေတြ ပံုေအာသံုးခဲ့ေပမယ့္ ထင္သေလာက္ အသံုးမ၀င္ခဲ့တဲ့ အေဆာက္အဦးမ်ား

(၅) လည္ရစ္ျဖဴလင္းတ

IUCN

အေကာင္အပုပ္ကုိသာ အဓိက စားေသာက္ေလ့ရွိတဲ့ လည္ရစ္ျဖဴလင္းတကလည္း အလြန္ရွားပါးတဲ့ သတၱဝါစာရင္းမွာ ပါဝင္လာခဲ့ပါတယ္။ (၁၉၈၀)ခုႏွစ္က ေကာက္ယူခဲ့တဲ့ အေကာင္အေရအတြက္အနက္ လက္ရွိအခ်ိန္မွာ (၉၉)%အထိ ေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့ၿပီလုိ႔ သိရပါတယ္။

(၆) သင္းေခြခ်ပ္

WorldPress

တ႐ုတ္႐ုိးရာေဆးေတြေဖာ္စပ္ရာမွာ အလြန္အသုံးဝင္တယ္ဆုိတဲ့ သင္းေခြခ်ပ္သတၱဝါကေတာ့ အမဲလုိက္မုဆုိးေတြရဲ႕ လက္ခ်က္နဲ႔ ေပ်ာက္ကြယ္လုနီးနီး ျဖစ္ေနပါၿပီ။ အေပၚမွာပါတဲ့ အေၾကးခြံဟာ အာဖရိက လိင္စိတ္ၾကြေဆးေဖာ္စပ္ရာမွာလည္း အလြန္အသုံးတည့္ေၾကာင္း သိရၿပီး ၿပီးခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္အတြင္းမွာ အေရးေပၚကာကြယ္ရန္လုိအပ္တဲ့ သတၱဝါစာရင္းမွာ ထည့္သြင္းထားပါတယ္။

(၇) အနက္ေရာင္ပင့္ကူေမ်ာက္

PBS

ပင့္ကူေမ်ာက္လုိ႔ ေခၚရျခင္းကေတာ့ အနက္ေရာင္ပင့္ကူမ်ားကဲ့သုိ႔ ေျခကားယားလက္ကားယားနဲ႔ သစ္ပင္ေတြေပၚမွာ တြဲေလာင္းခုိသြားလာတက္လုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ေတာင္အေမရိကနဲ႔ အေမဇုံသစ္ေတာႀကီးေတြထဲမွာ ၾကင္လည္က်က္စားၾကပါတယ္။ လႈပ္ရွားမႈအနည္းငယ္ေႏွးေကြးတဲ့အတြက္ တစ္ျခားသတၱဝါေတြထက္ ဖမ္းဆီးပစ္ခတ္ရတာ လြယ္ကူပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ (၄၅)ႏွစ္အတြင္းက ေကာက္ယူခဲ့တဲ့ အေကာင္ေရစာရင္းမွ (၄၅)%အထိ ေလ်ာ့က်သြားၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

နတ္စည္ေတာ္ (Shwemom)

source : iflscience.com

SHARE