ကင္ဆာျဖစ္ပြားေနျပီဆိုတာကို သိႏိုင္မယ့္ အခ်က္(၁၃)ခ်က္

baranq/Shutterstock
ကင္ဆာဟာခႏၶာကုိယ္ရဲ႕ဘယ္ေနရာမွာမဆိုျဖစ္ႏိုင္တဲ့ေရာဂါတစ္မ်ိဳးပါ။လူတိုင္းနီးပါးျဖစ္ပြားႏိုင္တဲ့ေရာဂါလကၡ ဏာတစ္ခုလည္းျဖစ္တယ္လို႔ အေမရိကန္ကင္ဆာအဖြဲ႔အစည္းကေျပာပါတယ္ ။တစ္ခါတရံ မျဖစ္ႏုိင္ပါဘူးလို႔ထင္ထားတဲ့ေရာဂါလကၡဏာေတြဟာ မသိက်ိဳးကၽြံျပဳေနရင္းနဲ႔ျဖစ္ပြားတတ္ပါတယ္။
ကင္ဆာျဖစ္ပြားေနတာကိုေစာစီးစြာသိရင္ေတာ့ ကုသမႈေတြကိုအေကာင္းဆံုးလုပ္ေဆာင္ႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ကင္ဆာေရာဂါလကၡဏာေတြနဲ႔ပတ္သက္ျပီး အေမရိကန္ကင္ဆာကုသမႈစင္တာမွာ ေဆးပညာကင္ဆာ ေရာဂါရွာေဖြကုသေရးပါရဂူတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ ေဒါက္တာ Ioana Bonta နဲ႔ NYU Langone ေဆးဘက္ဆိုင္ရာစင္တာက ရင္သားကင္ဆာေဆးဘက္ဆိုင္ရာကင္ဆာေရာဂါရွာေဖြကုသေရးပါရဂူ ေဒါက္တာ Marleen Meyers တို႔က Insider.com ကုိ အခုလိုပဲရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။
တစ္ကယ္လို႔သင့္ဆီမွာကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ပြားေနတယ္ဆိုတဲ့ေရာဂါလကၡဏာေတြျပသခဲ့မယ္ဆိုရင္ သင္ဟာေၾကာက္ရြံမေနသင့္ပါဘူး။ကင္ဆာေရာဂါလကၡဏာေတြဟာ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕တည္ေနရာ၊အရြယ္အစားနဲ႔ ကင္ဆာအမ်ိဳးအစား ေပၚအေျခခံျပီး ကြဲျပားႏိုင္ပါတယ္။ဒီေရာဂါလကၡဏာ(၁၃)ခုျဖစ္ပြားေနျပီဆိုရင္ ဒါဟာကင္ဆာျဖစ္ပြားမႈရဲ႕အစပ်ိဳးျခင္းေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။
(၁) ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ေနမယ္
ပံုမွန္ထက္ပိုျပီးအနားယူအိပ္စက္ေနမယ္၊ ထိုင္းမႈိင္းေနမယ္ ဒါမွမဟုတ္ အားမရွိသလုိျဖစ္ျပီးပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ ေနမယ္ဆိုရင္လည္း ဒါဟာကင္ဆာေရာဂါျဖစ္နုိင္ေျခရွိတဲ့လကၡဏာေတြကိုျပသေနတာပဲျဖစ္ပါတယ္။
Alliance Images/Shutterstock
(၂)အေရျပားမွာ အၾကိတ္၊ အဖု၊အသားပိုေလးေတြထြက္လာမယ္
အေရျပားကင္ဆာျဖစ္ျပီဆိုရင္ ခႏၶာကိုယ္ေပၚမွာ အၾကိတ္၊ အဖုနဲ႔အသားပိုေတြထြက္ေပၚလာျပီး ခႏၶာကိုယ္ႀကီးဟာ ေရာင္ေနတဲ့အတြက္ ပန္းေရာင္သန္းေနမွာပါ။အေရျပားကင္ဆာဟာ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ေသခ်ာေပါက္မၾကည့္ခ်င္ေလာက္ေအာက္ကို ရုပ္ဆိုးျပီးေၾကာက္စရာေကာင္းပါတယ္။ခႏၶာကိုယ္ေပၚက အၾကိတ္၊ အဖု၊ အသားပုိေလးေတြတစ္ေျဖးေျဖးၾကီးထြားလာမယ္ဆိုရင္ အင္မတန္မွၾကည့္ရဆိုးပါတယ္။ အေရျပားကင္ဆာဟာ ေသဆံုးမႈအမ်ားဆံုးျဖစ္ပြားနုိင္တဲ့ကင္ဆာတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ေသခ်ာတာတစ္ခုကေတာ့ အေရျပားကင္ဆာျဖစ္ျပီဆိုရင္ အေရျပားရဲ႕အေရာင္ဟာနဂိုမူလအတိုင္းရွိေနမွာမဟုတ္ပါဘူး။လက္သည္း၊ ေျခသည္းေအာက္ဘက္ေတြအပါအ၀င္ ထူးဆန္းတဲ့ေနရာေလးေတြမွာျဖစ္ပြားတတ္ပါတယ္။
(၃)ျပည့္အင့္မႈေတြျဖစ္လာမယ္
သားအိမ္ကင္ဆာဟာ အေစာပိုင္းအဆင့္မွာတင္ကို ကုသဖို႔ေတာ္ေတာ္ခက္ခဲပါတယ္။ဒီေရာဂါျဖစ္ျပီဆိုရင္ အစပိုင္းမွာ မအီမသာျဖစ္ျပီး ျပည့္အင့္တာေတြျဖစ္တတ္ပါတယ္။အစာအနည္းငယ္ေလာက္ပဲစားလိုက္ရင္ေတာင္ ျပည့္အင့္လာတယ္လို႔ခံစားရမွာျဖစ္ပါတယ္။
(၄)အစာစားခ်င္စိတ္ေတြေပ်ာက္ဆံုးေနမယ္
ကင္ဆာစျဖစ္ျပီဆိုရင္အစာစားခ်င္စိတ္ေတြေပ်ာက္ဆံုးေနတာလည္း ေရာဂါကိုျပသတဲ့လကၡဏာတစ္ခုပဲျဖစ္ပါတယ္။အူမၾကီးကင္ဆာ၊သားအိမ္ကင္ဆာ၊အစာအိမ္ကင္ဆာ၊ pancreatic ကင္ဆာနဲ႔အဆုတ္ကင္ဆာေတြျဖစ္ပြားမယ္ဆိုရင္ အခုလိုအစာစားခ်င္စိတ္ေတြေပ်ာက္ဆံုးမယ့္လကၡဏာေတြကိုျပသမွာျဖစ္ပါတယ္။
Alliance Images/Shutterstock
(၅)သိသိသာသာကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ဆင္းေနမယ္
သိသိသာသာကိုယ္အေလးခ်ိ္န္က်ဆင္းသြားတာဟာလည္း ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ပြားေနမႈကိုျပသတဲ့လကၡဏာတစ္ခုပဲျဖစ္ပါတယ္။ပင္ပင္ပန္းပန္းဘာမွလုပ္ေဆာင္မႈမရွိပဲ အခ်ိန္တိုတြင္း ကိုယ္အေလးခ်ိန္(၁၀)ေပါင္ေလာက္က်ဆင္းသြားခဲ့မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္ဆီသြားျပီးေရာဂါလကၡဏာကိုစစ္ေဆးသင့္ပါတယ္။
(၆)အမ်ိဳးသမီးေတြ ရင္သားမွာအဖုအပိန္႔ေတြထြက္မယ္
ဒါဟာရင္သားကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတဲ့ လကၡဏာကိုျပသေနတာျဖစ္ပါတယ္။ဒါ့အျပင္ အဖုအပိန္႔ေတြထြက္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ရင္သားရဲ႕အေရာင္ဟာလည္းေျပာင္းလဲသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။
(၇)အစာအိမ္ေရာင္ျပီး အစာစားရာမွာခက္ခဲမႈေတြရွိလာႏိုင္
သားအိမ္ကင္ဆာျဖစ္ျပီဆို အစာအိမ္ေယာင္လာျပီး အစာစားရာမွာလည္းခက္ခဲမႈေတြရွိလာမွာျဖစ္တဲ့အျပင္ ျပည့္အင္မႈေတြေၾကာင့္ မအီမလည္ျဖစ္ေနတဲ့ေ၀ဒနာေတြကိုခံစားရမွာပါ။
(၈)ကိုယ္ပူမယ္၊ ဖ်ားမယ္
ကင္ဆာေရာဂါလကၡဏာေတြျပသတဲ့အခါ ကိုယ္ပူျပီး ဖ်ားတာလည္းပါ၀င္ပါတယ္။ကင္ဆာဟာ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕အျခားေနရာေတြကိုပ်ံ႔႕ႏွံ႔ေနျပီဆိုရင္ ကို္ယ္ပူျပီးဖ်ားနာတာေတြဆက္လက္ျဖစ္မွာပါ။ေသြးကင္ဆာေရာဂါသည္ေတြမွာလည္း ဒီလိုကိုယ္ပူျပီးဖ်ားနာတဲ့လကၡဏာေတြကိုျပသတတ္ပါတယ္။
baranq/Shutterstock
(၉)ညဘက္ ေခၽြးထြက္မယ္
ရာသီဥတုေၾကာင့္ပူအိုက္ျပီး ေခၽြးထြက္တာမ်ိဳးမဟုတ္ပဲ ပံုမွန္ထက္လြန္ကဲျပီးေခၽြးထြက္မ်ားလာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒါဟာခႏၶာကိုယ္မွာ က်န္းမာေရးခ်ိဳ႕တဲ့မႈေတြကိုျပသေနတဲ့လကၡဏာေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။ဒီလိုပဲ ေသြးကင္ဆာေရာဂါ ခံစားေနရတဲ့သူေတြဟာလည္း ညဘက္မွာေခၽြးအလြန္အကၽြံထြက္ေလ့ရွိတဲ့ေရာဂါလကၡဏာေတြကို ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။
(၁၀) ဆက္တိုက္ေခ်ာင္းဆိုးမယ္၊ အသံ၀င္မယ္
ပံုမွန္ေခ်ာင္းဆိုးျပီးအသံ၀င္တာဟာ ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ပြားလို႔မဟုတ္ပါဘူး။ဒါေပမယ့္ (၃)ပတ္ကေန(၄)ပတ္ေလာက္ၾကာရွည္ျပီး အသံဟာေပ်ာက္ဆံုးေနခဲ့မယ္ဆိုရင္ ဒါဟာ လည္ေခ်ာင္းကင္ဆာေရာဂါလကၡဏာျဖစ္ပြားမႈကိုျပသေနတာျဖစ္တယ္လို႕ျဗိတိန္ကင္ဆာေရာဂါရွာေဖြေရးဌာနကေျပာပါတယ္။ လည္ေခ်ာင္းကင္ဆာျဖစ္ရင္ အသက္႐ႈမ၀ျဖစ္ျပီး အစာမ်ိဳခ်ရာမွာလည္း ခက္ခဲမႈေတြျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။
(၁၁) နာက်င္မႈေ၀ဒနာေတြခံစားရမယ္
Gym မွာသြားကစားထားလို႔ ကုိယ္ေတြလက္ေတြနာက်င္ကိုက္ခဲတာဟာ ပံုမွန္ျဖစ္ရိုးျဖစ္စဥ္ပါ။ဒါေပမယ့္ ဘယ္မွလဲမသြား ဘာမွလဲမလုပ္ထားပဲ (၃)ရက္ထက္ပိုျပီးကုိယ္ေတြလက္ေတြနာက်င္ကိုက္ခဲေနမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ျပႆနာရွိႏိုင္ပါတယ္။ခႏၶာကိုယ္က ဘယ္ေနရာမွာကင္ဆာျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာေပၚမူတည္ျပီး ဒီကိုက္ခဲမႈေ၀ဒနာေတြကေစာစီးစြာေရာဂါလကၡဏာျပသေလ့ရွိပါတယ္။
(၁၂) ေသြးအားနည္းေရာဂါျဖစ္ပြားမယ္
ေသြးအားနည္းေရာဂါရွိသူတိုင္းဟာ က်န္းမာေရးခ်ိဳ႕တဲ့ၾကပါတယ္။ေသြးအားနည္းေရာဂါကေနတစ္ဆင့္ ေသြးျဖဴဥမ်ားျပီး ေသြးနီဥေတြနည္းလာမယ္ဆိုရင္ ဒါဟာ ေသြးကင္ဆာေရာဂါလကၡဏာကိုျပေနတာပဲျဖစ္ပါတယ္။ အူမၾကီးကင္ဆာျဖစ္ပြားရင္လည္း ေသြးအားနည္းေရာဂါျဖစ္ပြားတတ္ပါတယ္။
(၁၃)ေရအိမ္သြားတဲ့အခ်ိန္မွာ ေျပာင္းလဲမႈေတြကိုေတြ႔ရမယ္
ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ပြားေနျပီဆိုရင္ က်င္ၾကီးစြန္႔တဲ့အခ်ိန္ေျပာင္းလဲမႈနဲ႔ဆီးသြားတဲ့အခ်ိန္ေတြမွာ အနည္းငယ္ကြဲျပားျခားနားတဲ့ေရာဂါလကၡဏာေတြကိုေတြ႔ရမွာပါ။မစင္ထဲမွာေသြးပါေနရင္ ဒါဟာေကာင္းတဲ့လကၡဏာမဟုတ္ပါဘူး။အစာအိမ္ကင္ဆာ သို႔မဟုတ္ အူမၾကီးကင္ဆာျဖစ္ပြားေနမယ္ဆိုရင္ ဒီလိုလကၡဏာေတြကိုေတြ႔ျမင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

Thae Su

SHARE