အေမဇုန္သစ္ေတာႀကီးသာ မရွိေတာ့ရင္ ႀကံဳရမယ့္ ေၾကာက္စရာ အေျခအေန(၈) မ်ိဳး

Image By Al'fred(shutterstock)

ကမၻာေပၚမွာရွိတဲ့ ၾကီးမားတဲ့အေမဇုန္မိုးသစ္ေတာႀကီးဟာ တစ္ေျဖးေျဖးနဲ႔က်ံဳ႕လာၿပီး စိုးရိမ္ဖြယ္အေျခအေနနဲ႔ေတြနဲ႔ ႀကံဳ ေနရပါတယ္။အေမဇုန္မိုးသစ္ေတာသာေပ်ာက္ကြယ္သြားမယ္ဆိုရင္ ကမၻာႀကီးဟာ ႀကီးမားတဲ့ထိခ္ိုက္ပ်က္စီးမႈေတြနဲ႔ ႀကံဳေတြ႔ရမွာပါ။ကမၻာေပၚမွာသိထားၿပီးသား အပင္နဲ႔ တိရိစၦာန္မ်ိဳးစိတ္ေတြအားလုံးရဲ႕ (၁၀)ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ဟာ အေမဇုန္ေတာထဲမွာ ရွိေနတာပါ။ လူသန္း(၃၀)ေလာက္အတြက္ ဒီအေမဇုန္ေတာ ႀကီးက အိမ္ႀကီးတစ္လံုးလိုျဖစ္ၿပီး အဲ့ဒီထဲကမွ (၂.၇)သန္းေလာက္ဟာ ေဒသခံေတြျဖစ္ၾကပါတယ္။ ဒီမိုုးသစ္ေတာႀကီးဟာ ကာဗြန္မက္ထရစ္တန္ခ်ိန္ ၁၀၀ ဘီလီယံကိုလည္း သိုေလွာင္ထားပါတယ္။ ဒီသစ္ေတာၿကီးဟာ လူေတြရႈထုတ္လိုက္တဲ့ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ေတြကိုလည္း သန္႔စင္ေပးၿပီး၊ evapotranspiration လို႔ေခၚတဲ့ အပင္နဲ႔ ေလထုထဲက ေရေငြ႔ေတြ ခ်ိတ္ဆက္မႈ သဘာ၀ သေဘာတရားနဲ႔လည္း ရာသီဥတုကို ထိန္းခ်ဳပ္ေပးေနတယ္လုိ႔ World Wildlife အဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ ထုတ္ျပန္ေပးခ်က္အရသိရပါတယ္အေမဇုန္ေတာၾကီးသာေပ်ာက္ကြယ္သြားမယ္ဆိုရင္ ဒီအခ်က္ေတြနဲ႔ၾကံဳေတြ႔ရမွာပါ။

မိုးရြာသြန္းမႈ ေလ်ာ့နည္း

Image By Al’fred(shutterstock)

သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈေၾကာင့္ မိုးရြာသြန္းမႈေလ်ာ့နည္းလာႏိုင္သလို လက္ရွိ သစ္ခုတ္ထားတဲ့ေနရာေတြ မွာေတာ့ ရုတ္တရက္ မိုးသည္းထန္စြာရြာသြန္းမႈေတြျဖစ္ပြားႏိုင္တယ္လို႔ Nature မဂၢဇင္းက (၂၀၁၂)ခုႏွစ္က ေဖာ္ျပခဲ့ ပါတယ္။အေမဇုန္မွာသစ္ေတာျပဳန္းတီးမယ္ဆိုရင္သိသိသာသာမိုးရြာသြန္းမႈေလ်ာ့နည္းလာမွာ အမွန္ပါပဲ။

မိုးေခါင္ေရရွားမႈေတြ မ်ားျပားလာ

သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈေၾကာင့္ မိုးရြာသြန္းမႈေလ်ာ့နည္းကာ မိုးေခါင္ေရရွားမႈေတြျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ မိုးေခါင္မႈေၾကာင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္းေတြမွာမ်ားစြာထိခိုက္မႈေတြရွိႏိုင္တယ္လို႔ National Geographic မဂၢဇင္းကေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ သစ္ပင္ေတြမရွိေတာ့ရင္ မိုးေခါင္မႈျဖစ္ကာ အစား အစာ၊ေရျပတ္လတ္မႈေတြ နဲ႔ၾကံဳေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။

ဖန္လံုအိမ္ဓာတ္ေငြ႕ထြက္ျခင္း

အေမဇုန္ထဲက သစ္ပင္ေတြကိုခုတ္လိုက္မယ္ဆိုရင္ ဖန္လံုအိမ္ဓာတ္ေငြ႕ေတြမ်ားစြာထြက္ေပၚလာ ႏိုင္တယ္လို႔ National Geographic မဂၢဇင္းကေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။

Image By worldclassphoto (shutterstock)

ေရႀကီးမႈေတြျဖစ္ေပၚေစႏိုင္

အေမဇုန္ထဲမွာသစ္ေတာျပဳန္းတီးမယ္ဆိုရင္ မိုးရြာသြန္းမႈေလ်ာ့နည္းလာမွာအမွန္ျဖစ္ေပမယ့္ ရြာမယ္ဆိုရင္လည္း ရာသီဥတုေတြ ေဖာက္ျပန္ကာ ရုတ္တရက္မိုးသည္းထန္စြာရြာသြန္းမႈ ေတြနဲ႔လည္း ႀကံဳ ရႏိုင္ပါတယ္။ရုတ္တရက္ႀကီး မိုးသည္းထန္စြာ ရြာသြန္းမႈေၾကာင့္ ေရႀကီးမႈ ေတြ လည္း ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ပါတယ္။

ဇီ၀ အမ်ိဳးအစားေတြကို ဆံုးရႈံးရႏုိင္

အေမဇုန္ေတာထဲမွာ ဇီ၀မ်ိဳးစံုမ်ိဳးကြဲေတြျဖစ္တဲ့ သစ္ပင္ေတြ၊တိရစာၦန္ေတြ၊အင္းဆက္ေတြနဲ႔ ရွားပါး မႈိေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။သူတို႔ေတြဟာ  ဒီအေမဇုန္ႀကီးကို မွီခို အသက္ရွင္ ေနရၾကရတာပါ။ဒါေၾကာင့္ အေမဇုန္ထဲမွာ သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈေတြျဖစ္မယ္ဆိုရင္ သူတို႔ ေလးေတြ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ဆံုးရႈံးေပ်ာက္ကြယ္သြားႏိုင္ပါတယ္။

ေဆးဖက္ဆိုင္ရာ ဆံုးရံႈးမႈေတြ ျဖစ္ေပၚႏိုင္

သဘာ၀ကေနရရွိတဲ့ေဆးဖက္၀င္အပင္ေတြဟာ လူေတြရဲ႕ေရာဂါ(၉၀)ရာခိုင္ႏႈန္းကိုေတာင္ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ပါတယ္။အေမဇုန္ေတာထဲမွာလည္း ေဆးဖက္၀င္အပင္ေတြ  အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ေျမြဆိပ္ေျဖေဆး၊ မႈိဆိပ္ေျဖေဆး စတဲ့ေရာဂါေတြကိုေပ်ာက္ကင္းေအာင္လုပ္ႏိုင္ တဲ့ေဆးဖက္၀င္အပင္ေတြ က ဒီအေမဇုန္ေတႀကီးထဲမွာ ရွင္သန္ေနၾကရတာပါ။အေမဇုန္သစ္ေတာႀကီးသာမရွိေတာ့ရင္ ေဆးဖက္၀င္ အပင္ေတြ အမ်ားႀကီး ဆံုးရႈံး ရၿပီး ေဆး၀ါးထုတ္လုပ္မႈေတြကိုလည္း ထိခိုက္သြားႏုိင္ပါတယ္။

Image By worldclassphoto(shutterstock)

မီးအႀကီးအက်ယ္ ေလာင္ကၽြမ္းႏိုင္

အေမဇုန္ထဲကသစ္ပင္ေတြမရွိေတာ့ရင္ မိုးရြာသြန္းမႈေလ်ာ့နည္းလၿပီး မိုးေခါင္မႈေတြျဖစ္ကာ မီးေလာင္မႈေတြျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ပါတယ္။ေျခာက္ေသြ႕မႈေတြျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ အရင္ကထက္မီးေလာင္ကၽြမ္းမႈဟာ ပိုမိုႀကီးထြားလာႏိုင္ပါတယ္။

 ဆင္းရဲမႈေတြျဖစ္လာႏိုင္

အေမဇုန္ေတာကိုမွီခိုေနတာ သစ္ပင္ေတြ၊တိရစာၦန္ေတြတင္မဟုတ္ပဲ လူေတြလည္း မွီခိုေနထိုင္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။ လူသန္း(၃၀၀)အတြက္ ဒီအေမဇုန္ေတာၾကီးက အစာေရစာေတြ၊စြမ္းအင္လံုၿခံဳေရးနဲ႔၀င္ေငြေတြအပါအ၀င္ ေဆးဖက္၀င္အပင္ေတြလည္း ထုတ္လုပ္ေပးပါတယ္။ဒီအေမဇုန္သစ္ေတာႀကီးသာမရွိေတာ့ရင္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈေတြ မ်ားလာႏိုင္ပါတယ္။လူေတြ ကလည္း ဘ၀ရွင္သန္ရပ္တည္ေရး အတြက္ ၿမိဳ႕ေတြ၊ခ်မ္းသာႏိုင္မယ့္ႏိုင္ငံေတြကို ေရႊ႕  ေျပာင္းေနထိုင္ရတဲ့ ပမာဏ ေတြက တျဖည္းျဖည္း ပိုမ်ားလာႏိုင္ပါတယ္။

Source:rd

SHARE