အိပ္ခ်္အုိင္ဗီြ/ေအအုိင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဗဟုသုတျဖစ္ဖြယ္ အခ်က္မ်ား

ကမာၻတစ္၀ွမ္းက လူေတြဟာ ဒီဇင္ဘာ(၁) ရက္ေန႔ကို ကမာၻ႔ ေအအုိင္ဒီအက္စ္ေန႔ အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳၾကပါတယ္။ ထိုေန႔မွာေတာ့ ေအအုိင္ဒီအက္စ္ရဲ႕ သားေကာင္ ျဖစ္ရသူေတြအတြက္ ေၾကကြဲ၀မ္းနည္းေၾကာင္း အထိမ္းအမွတ္နဲ႔ ေရာဂါကို ကာကြယ္တားဆီးႏိုင္မယ့္ နည္းလမ္းအသြယ္သြယ္ကို ပညာေပးေဟာေျပာတာေတြ လုပ္ေဆာင္ၾကပါတယ္။ ကမာၻတစ္၀ွမ္းမွာေတာ့ အိပ္ခ်္အုိင္ဗီြပိုးနဲ႔ ေအအုိင္ဒီအက္စ္ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးသူဦးေရဟာ (၃၅) သန္းေက်ာ္ေနပါၿပီ။

rd.al

ကမာၻ႕ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေန႔ကို (၁၉၈၈) ခုႏွစ္မွာ စတင္သတ္မွတ္ခဲ့တာေၾကာင့္ ယခုႏွစ္လာမယ့္ ဒီဇင္ဘာ(၁) ရက္ဆုိရင္ ႏွစ္(၃၀) ေျမာက္အထိမ္းအမွတ္ ျဖစ္ေနပါၿပီ။ ယခုႏွစ္ရဲ႕ ေဆြးေႏြးပြဲအေၾကာင္းအရာကေတာ့ “ကိုယ့္အေျခအေနကိုယ္သိပါေစ” လို႔သိရပါတယ္။ ကမာၻ႔ကုလသမဂၢ က်န္းမာေရးအဖြဲ႔အစည္းကေတာ့ ေဆးစစ္ၿပီး ကိုယ့္ေရာဂါကို စမ္းသပ္စစ္ေဆးၾကဖို႔၊ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကာကြယ္တားဆီးဖို႔၊ ေဆးကုသမႈခံယူဖို႔နဲ႔အတူ က်န္းမာေရးေအဂ်င္စီေတြကိုလည္း အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြနဲ႔ ဆက္စပ္က်န္းမာေရး၀န္ေဆာင္မႈေတြကုိ တိုးျမွင့္လုပ္ေဆာင္ၾကဖို႔ တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

CDC

ေအာက္ဘက္မွာ ေတြ႔ရမွာကေတာ့ အေမရိကန္အစိုးရဆီက အခ်က္အလက္နဲ႔ သိပၸံနည္းက် သုေတသနျပဳလုပ္ထားတဲ့ ရလဒ္ေတြ ေပါင္းစညး္ၿပီး ေကာက္ခ်က္ခ်ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုးရွိသူ ဦးေရ(၁.၁) သန္းေလာက္ရွိတယ္လို႔ ခန္႔မွန္းရပါတယ္။ အသက္(၁၃) ႏွစ္အထက္ လူဦးေရ အေယာက္(၂၀၀) မွာ (၁) ေယာက္ဟာ ပိုးရွိေနတယ္လို႔ ျပဆိုေနပါတယ္။ ဒီထဲက လူ(၇) ေယာက္မွာ (၁) ေယာက္ကေတာ့ ကိုယ္တိုင္ပိုးရွိေနမွန္းေတာင္ မသိၾကပါဘူး။ တစ္ကမာၻလံုးအတိုင္းအတာနဲ႔ ေျပာရရင္ လက္ရွိ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ/ေအအိုင္ဒီအက္စ္နဲ႔ ေနထိုင္သူဦးေရဟာ ခန္႔မွန္းေျခ (၃၆.၉) သန္း ရွိပါတယ္။ ထိုထဲက (၇၀) ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ အာဖရိကမွ ျဖစ္ပါတယ္။

READ
ကမာၻ႕နာမည္အၾကီးဆံုး ရုပ္တုၾကီးမ်ား
voa-gny.org

အေမရိကန္တြင္း (၂၀၁၄) ခုႏွစ္တိုင္းထြာခ်က္အရ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ/ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေၾကာင့္ ေသဆံုးသူဦးေရဟာ ႏွစ္စဥ္ (၁၂,၃၃၃) ေယာက္ ရွိပါတယ္။ (၂၀၀၉) ခုႏွစ္မွာေတာ့ ေသဆံုးသူဦးေရ (၂၁,၆၀၁) ရွိခဲ့တာေၾကာင့္ သိသိသာသာ ေလ်ာ့က်လာေနတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ႏွစ္စဥ္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသား အသက္(၁၃) ႏွစ္က (၂၄) ႏွစ္အတြင္း ရွိသူ (၈,၁၆၄) ေယာက္ဟာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး အသစ္စက္စက္ ကူးစက္ခံရသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ (၂၀၁၀) ကေန (၂၀၁၅) ခုႏွစ္အတြင္း စစ္ေဆးခ်က္အရေတာ့ အသက္(၁၃-၂၄) ႏွစ္အတြင္း ေရာဂါပိုးကူးစက္ခံရသူ ဦးေရဟာ (၂၄) ရာခိုင္ႏႈန္းထိ ေလ်ာ့က်သြားတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။

YUVA Mauritius

ေ၀ဒနာသည္လူေတြဟာ ဖ်ားျခင္း၊ ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္လြယ္ျခင္း၊ အဆစ္အျမစ္ကိုက္ျခင္း စတဲ့ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ေရာဂါလကၡဏာေတြ မျပေသးခင္ အခ်ိန္ထိ (၁၀) စုႏွစ္ သို႔မဟုတ္ (၁၀) စုႏွစ္ တစ္ခုထက္ ပိုၾကာေအာင္ အသက္ရွင္ေနႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေစာေစာစီးစီး ေရာဂါကိုသိလို႔ ဗိုင္းရပ္စ္တိုက္ဖ်က္ေရး ေဆး၀ါး (antiretrovirals) ေတြနဲ႔ ကုသမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေရာဂါနဲ႔ လ်င္ျမန္စြာေသဆံုးမယ့္ အျဖစ္ကေန နာတာရွည္ေရာဂါအျဖစ္ ဆြဲဆန္႔ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ေအအိုင္ဒီအက္စ္ဟာ ကုရာနတၳိ ေဆးမရွိတဲ့ ေရာဂါလို႔ လူေတြဆုိၾကတာေၾကာင့္ ေရာဂါျဖစ္လာမွ ေဆးကုသမယ့္အစား မျဖစ္ခင္မွာ ၾကိဳတင္ကာကြယ္မႈျပဳထားတာသာ အေကာင္းဆံုးပါ။ သူတစ္ပါး အသံုးျပဳၿပီးသား ေဆးထိုးအပ္ေတြကို ခႏၶာကိုယ္ထဲ ထိုးသြင္းမႈမ်ိဳး လံုး၀ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း၊ အေပ်ာ္ရွာစဥ္မွာ ကြန္ဒံုးအသံုးျပဳျခင္း၊ လံုျခံဳစိတ္ခ်ရတဲ့ လိင္မႈဆိုင္ရာ အေလ့အက်င့္ေတြကို လိုက္နာျခင္း၊ လိုအပ္တဲ့ ေဆး၀ါးမ်ား ေသာက္သံုးျခင္းေတြနဲ႔အတူ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ/ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါဆိုးကို ကာကြယ္မႈျပဳသင့္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။

READ
ေၾကာင္ခ်စ္သူမ်ားဟာ ေခြးခ်စ္သူမ်ားထက္ပိုမိုမွတ္ဥာဏ္ေကာင္းေၾကာင္းေတြ႕ရွိ

လင္းလင္း (ShweMom)

Ref: health

SHARE