က်န္းမာဖုိ႔အတြက္ ေဘးပတ္ဝန္းက်င္မွာရိွတဲ့ ေဆာင္ရန္/ေရွာင္ရန္အခ်က္ ၆ ခ်က္

Image by Stephanie Pratt from Pixabay

သတိမမူ၊ ဂူမျမင္ဆုိတဲ့အတုိင္းပါပဲ။ မိမိကုိယ္ခႏၶာက်န္းမာေနေစဖုိ႔အတြက္ဆိုတာ ေစ်းႀကီးေပးဝယ္ရတဲ့ ေဆးေတြ ေသာက္မွ၊  အားျဖည့္ဓာတ္စာေတြ စားမွ က်န္းမာေရးေကာင္းမြန္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ လမ္းေလွ်ာက္တာ၊ တစ္ေန႔ကို လုံေလာက္တဲ့ အာဟာရဓာတ္ျပည့္ဝေအာင္ စားသုံးတာက အစ မိမိရဲ႕ အနီးနားမွာ ရိွတဲ့အေသးအဖြဲအရာေတြကလည္း က်န္းမာေရးကို အေထာက္အကူျဖစ္ေစပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ တခ်ိဳေလ့က်င့္ခန္းအေသးအဖြဲေလးေတြကလည္း မိမိရဲ႕ ကိုယ္ခႏၶာအတြက္ မ်ားစြာ အေထာက္အကူျဖစ္ေစပါတယ္။ Shwemom ပရိသတ္ေတြအတြက္ ဒီလုိ မိမိကိုယ္တုိင္ လုပ္ေဆာင္လုိ႔ရတဲ့ အံ့ၾသသင့္ဖြယ္ ကိုယ္ခႏၶာက်န္းမာေရးအခ်က္အလက္မ်ားကုိ ေဆာင္ရန္/ေရွာင္ရန္ ေဖာ္ျပပါရေစ။

(၁) တစ္ေန႔ကုိ ေကာ္ဖီႏွစ္ခြက္ကေန ေလးခြက္အထိေသာက္ျခင္းဟာ က်န္းမာေရးကုိ ေကာင္းမြန္လာေစပါတယ္
Image by Free-Photos from Pixabay

ၿဗိတိန္ေဆးပညာဂ်ာနယ္ရဲ႕ အဆိုအရ တစ္ေန႔ကုိ ေကာ္ဖီႏွစ္ခြက္ကေန လေးခြက္အထိ ေသာက္သုံးေပးျခင္းဟာ က်န္းမာေရးေကာင္းမြန္ဖုိ႔အတြက္ အေထာက္အကူျဖစ္ေစတယ္လုိ႔ဆုိပါတယ္။ ေကာ္ဖီမွာပါတဲ့ ဓာတ္ဟာ လူ႔ရဲ႕ ကိုယ္ခႏၶာအတြက္ ေကာင္းမြန္ေစတဲ့ ဓာတ္သတၳဳေတြလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ေကာ္ဖီကုိ ပုံမွန္ေသာက္သုံးျခင္းဟာ ႏွလုံးေသြေၾကာက်ဥ္းျခင္းကုိ ကာကြယ္ေပးၿပီး ဆီးခ်ိဳေရာဂါနဲ႔ dementia လုိ႔ ေခၚတ့ဲ ဦးေႏွာက္ထိခိုက္ဒဏ္ရာရမႈမ်ားကေန ကာကြယ္ေပးပါတယ္။

(၂) အေကာင္းျမင္သူေတြဟာ အသက္ပုိရွည္ ၾကပါတယ္
Image by Ryan McGuire from Pixabay

ေလ့လာခ်က္မ်ားအရ အေကာင္းျမင္သူေတြဟာ အဆုိးျမင္တတ္သူေတြထက္ပုိၿပီး သက္တမ္းၾကာရွည္စြာေနထုိင္ႏိုင္ၾကပါတယ္။ ေလ့လာခ်က္အရ အေကာင္းျမင္သူေတြရဲ႕ အမ်ားစုဟာ ကုိယ္ခႏၶာေလ့က်င့္ခန္းပုံမွန္လုပ္ၾကေလ့ရိွၿပီး က်န္းမာတဲ့ကိုယ္ခႏၶာ၊ က်န္းမာတဲ့ ေသြးေပါင္ခ်ိန္နဲ႔ ကိုလက္စေရာကိုလည္း အၿမဲထိန္းထားၾကတယ္လုိ႔ဆုိပါတယ္။ အေကာင္းျမင္သူေတြဟာ မိမိရဲ႕ကိုယ္ခႏၶာကို အၿမဲ ဂရုစိုက္ၾကည့္ရႈေနၾကတယ္လုိ႔ ဆုိလုိျခင္းလည္းျဖစ္ပါတယ္။ အေကာင္းျမင္တတ္သူေတြဟာ ေန႔စဥ္ဘဝမွာ သက္ေတာင့္သက္သာေနထုိင္မႈကို ရွာေဖြရရိွေနတတ္ၿပီး သူတုိ႔ရဲ႕ သက္တမ္းကလည္း အဆုိးျမင္တတ္သူေတြထက္ ပုိမုိ ရွည္လ်ားပါတယ္။

(၃) LED အလင္းေရာင္မ်ားဟာ မ်က္လုံးကုိ ပ်က္စီးေစတယ္
Image by Ryan McGuire from Pixabay

ၿမိဳ႕ျပမွာ ေနထုိင္သူမ်ားအဖုိ႔ မိမိရဲ႕ အိမ္ထဲက ထြက္လုိက္တာနဲ႔ ျမင္ေတြ႕လုိက္ရမွာက LED အလင္းတန္းေတြမွာ ညလုံးေပါက္ဖြင့္တဲ့ ကေဖးဆုိင္၊ စတိုးဆုိင္နဲ႔ ဆုိင္တုိင္း ဆုိင္တိုင္းမွန္သမွ်ဟာ LED မီးအလင္းေရာင္မ်ားနဲ႔ ပုံေဖာ္ထားၾကပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ အဲဒီ  LEDအလင္းေရာင္မ်ားဟာ မ်က္လုံးကုိ ဆုိးဆုိးဝါးဝါး ထိခုိက္မႈေတြျဖစ္ေစပါတယ္။ မ်က္လုံးပ်က္သြားေအာင္အထိ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

၂၀၁၈ မွာ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ေလ့လာခ်က္တစ္ခုအရ ညအိပ္ရာဝင္ခါနီးအခ်ိန္မွာ မိုလ္ဘိုင္းဖုန္းၾကည့္ၿပီး အိပ္တဲ့သူေတြရဲ႕ က်န္းမာေရးဟာ မအိပ္ခင္တစ္နာရီအလုိမွာကတည္းက မိုလ္ဘိုင္းဖုန္းပိတ္ၿပီး အိပ္တတ္တဲ့သူေတြရဲ႕ က်န္းမာေရးဟာ မ်ားစြာ ကြာျခားေနတာကို ေတြ႕ရတယ္လုိ႔ဆုိပါတယ္။ ဒီလုိမ်က္လုံးကို အနားမေပးဘဲ အသုံးျပဳေနျခင္းေၾကာင့္ မ်က္လုံးအတြက္ လုံေလာက္တဲ့ အားအင္မ်ား ရရိွမႈနည္းပါးလာကာ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ အျမင္အာရုံမ်ား ေဝဝါးျခင္းမ်ားအျပင္ တျခားအျမင္ပိုင္းဆုိင္ရာမွာလည္း ဆိုးဆိုးဝါးဝါးထိခုိက္လာႏိုင္ေခ်ရိွတယ္လုိ႔ဆုိပါတယ္။

(၄) အလုပ္ပင္ပန္းမႈဟာ လူကို အိုစာေစႏုိင္
Image by StockSnap from Pixabay

ေလ့လာမႈတစ္ခုအလုိအရ အလုပ္ေၾကာင့္ျဖစ္လာတဲ့ စိတ္ဖိစီးမႈနဲ႔ အိပ္ခ်ိန္နည္းပါးမႈဟာ လူတစ္ေယာက္ကို ရိွသင့္တာထက္ပုိၿပီး အိုစာသြားေစႏိုင္ပါတယ္လုိ႔ဆုိပါတယ္။ British Columbia တကၠသိုလ္ရဲ႕ ေလ့လာသူေတြ ေျပာၾကားခ်က္အရ ဒီလုိစိတ္ဖိစီးမႈေတြဟာ ႏွလုံး ဆန္႔ႏိုင္ က်ံဳ႕ႏိုင္ေအာင္ လုပ္ေပးတ့ဲ ၾကြက္သားေတြရဲ႕ ပရိုတိန္းဓာတ္ကုိ ထိခိုက္ေစတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

ကိုယ္ခႏၶာဟာ တစ္ေနကုန္အလုပ္လုပ္ရေၾကာင့္ ညအခ်ိန္မွာ သူ႔အတြက္ လုံေလာက္တဲ့အားအင္ေတြကုိ ျပန္လည္ ထုတ္လႊတ္ဖုိ႔နဲ႔ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ အနားယူအိပ္စက္ဖုိ႔ဆိုတာ လုိပါတယ္။ ညအခ်ိန္မွာ လုံလုံေလာက္ေလာက္ အိပ္စက္ထားျခင္းမရိွသူတစ္ေယာက္ရဲ႕ က်န္းမာေရးဟာ အဆုိးဘက္ကုိပဲ ဦးတည္ေနတယ္လုိ႔ဆုိပါတယ္။

(၅)ဂ်ံဳဟာ လူကုိ ပိုမို ေပ်ာ္ရႊင္ေစပါတယ္
Image by PublicDomainPictures from Pixabay

အသားငါးေတြကို စားသုံးျခင္းထက္ အသီးအႏွံေတြကို စားသုံးေပးျခင္းက က်န္းမာေရးကို ပိုမို အေထာက္အကူျဖစ္ေစတယ္ဆိုတာ အားလုံး အသိပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ဂ်ံဳေတြကို စားသုံးေပးျခင္းအားျဖင့္ ေပ်ာ္ရႊင္ေစတ့ဲ ေနထုိင္မႈတစ္ခုကို ရရိွေစမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဂ်ံဳေတြဟာ Serotonin  လုိ႔ ေခၚတဲ့ ဓာတ္တစ္မ်ိဳးကို ထုတ္လုပ္ေပးတဲ့ အသီးအႏွံျဖစ္ပါတယ္။Serotonin (C10H12N2O) ဆုိတဲ့ ဓာတ္ဟာ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ေနထုိင္မႈကို သက္ေတာင့္သက္ျဖစ္ေအာင္လုပ္ေပးတဲ့ ဓာတ္တစ္မ်ိဳးျဖစ္ၿပီး ေပ်ာ္ရႊင္ေစဖုိ႔အတြက္လည္းမ်ားစြာ အေထာက္အကူျဖစ္ေစတဲ့ ဓာတုေဗဒဓာတ္တစ္မ်ိဳးပါ။ ဂ်ံဳေတြကို စားသုံးျခင္းအားျဖင့္လည္း ေန႔စဥ္ဘဝမွာလည္း သာယာေစမွာလည္းျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ မနက္စာလုိမ်ိဳး ေန႔တစ္ေန႔ရဲ႕ ပထမဆုံးစားတဲ့ အစားအစာက ဂ်ံဳျဖစ္ရင္ လူ႔သက္တမ္းကုိ ပုိရွည္ေအာင္ ကူညီေထာက္ပံ့ေပးႏိုင္မွာျဖစ္ၿပီး ကယ္လုိရီမ်ားစြာပါတဲ့ အစားအစာေတြ စားျခင္းကေနလည္း ကင္းေဝးေစမွာျဖစ္ပါတယ္။

(၆)မ်က္လုံးမွိတ္ထားျခင္းက မွတ္ဥာဏ္ကုိ ပိုအားေကာင္းေစႏိုင္
Image by silviarita from Pixabay

မ်က္လုံးမွိတ္ၿပီး စဥ္းစားတာတုိ႔၊ မ်က္လုံးမွိတ္ၿပီး ျပန္ေတြးတာတုိ႔ကုိ ျမင္ဖူး၊ လုပ္ဖူးၾကမွာပါ။ တကယ္ေတာ့ ဒီလုိလုပ္တယ္ဆိုတာက မ်က္လုံးဖြင့္ၿပီး စဥ္းစားေတြးေတာတာထက္ပုိၿပီး အရာအားလုံးကုိ ျပန္မွတ္မိဖုိ႔လြယ္ကူေစလုိ႔လည္းျဖစ္ပါတယ္။ မ်က္လုံးကေန ဝင္လာမယ့္ အျမင္အာရုံအေႏွာင့္အယွက္ေတြကို ပိတ္ဆို႔ထားခ်ိန္မွာေတာ့ ဦးေႏွာက္ရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ရည္ဟာ ျမင့္တတ္လာၿပီး ဒီလုိ မွတ္ဥာဏ္ကုိ ျပန္လည္ ေခၚဖုိ႔အတြက္ ပုိၿပီး အားေကာင္းေစပါတယ္။ ေလ့လာခ်က္မ်ားအရ ဒီလုိ မ်က္လုံးမိွတ္ၿပီး ေတြးေတာစဥ္းစားျခင္းဟာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အၾကာက မွတ္ဥာဏ္ကိုေတာင္ ျပန္ေခၚႏိုင္ဖုိ႔အထိ လုပ္ေဆာင္ေပးႏိုင္တယ္လုိ႔ဆုိပါတယ္။

Ye Yint Kyaw

SHARE